آیین نامه اجرایی بند الف ماده 102 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
آییننامه اجرایی بند الف ماده 102 قانون برنامه
سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
1379.09.02 - 45068 . ت 23623 ه -1379.10.10 - 372
شماره: .45068ت23623هـ
تاریخ: 1379.10.10
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - وزارت بهداشت، درمان و
آموزش پزشکی - سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
هیأت وزیران در جلسه مورخ 1379.9.2 بنا به پیشنهاد مشترک سازمان مدیریت و برنامه
ریزی کشور شورای پژوهشهای علمی کشور، وزارت علوم،تحقیقات و فناوری و دانشگاه
آزاد اسلامی (موضوع نامه شماره 319.1356-105.3577 مورخ 1379.7.23 ) و به استناد
بند ( الف) ماده (102)قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی ایران - مصوب 1379- آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیرتصویب
نمود:
آییننامه اجرایی بند (الف) ماده (102) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ،
اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
ماده 1- هدف : عبارت است از تقویت زمینههای مناسب جهت انجام مطالعه و پژوهش در
بخشهای مختلف اجرایی در کشور و کمک به افزایشتقاضا برای تحقیقات در آن بخشها به
ویژه :
1ـ افزایش بهرهوری فعالیتهای مختلف دستگاههای اجرایی از طریق انجام مطالعات و
تحقیقات و به کارگیری نتایج آنها در فرآیندهای مربوط.
2ـ ایجاد پایههای لازم برای تقاضا گرا کردن بخش پژوهش و کاستن از شدت عرضه محوری
در این بخش.
3ـ ارتقای سطح تصمیم گیریها در بخش دولتی بر اساس نتایج پژوهشهای انجام شده.
4ـ افزایش بهرهوری در بخش پژوهش در راستای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور.
5 ـ حمایت از پژوهشهای کاربردی و توسعهای
ماده 2- کارفرما و سفارش دهنده دولتی (متقاضی) : وزارتخانهها و یا هر یک از
دستگاههای اجرایی است که تحقیق به سفارش او انجام میشود و ازیافتههای پژوهشی
استفاده مینماید. دستگاه پژوهشی (عرضه کننده و انجام دهنده پژوهش)، دانشگاه یا
مرکز تحقیقاتی دولتی یا غیر دولتی است کهاجرای تحقیقات را به عهده دارد.
ماده 3- کلیه وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی میتوانند نسبت به پیشنهاد پروژه
پژوهشی اقدام نمایند. در تأمین مالی پروژهها، اولویت با پروژههاییاست که مجریان
آنها از طریق آگهی عمومی از سوی دستگاههای اجرایی انتخاب شده باشند. پیشنهاد
پروژه باید با ذکر مشخصات کامل حداکثر تا 31 تیرماه هر سال همزمان به سازمان
مدیریت و برنامه ریزی کشور و دبیرخانه کارگروه (کمیته) ارسال گردد. در سال اول
زمان پیشنهاد پروژه توسط کارگروه(کمیته) موضوع ماده (4) تعیین میگردد.
سایر شرایط پذیرش پروژههای کاربردی به شرح زیر است:
1ـ کارفرما موظف است رسماً حداقل چهل درصد (40%) از هزینههای پژوهشی را تأمین و
تعهد نماید.
2ـ پروژه با مسؤولیت و تأیید کارفرما دارای توجیه فنی، اقتصادی و فرهنگی باشد.
3ـ مدت اجرای پروژه بیش از 2 سال نباشد موارد استثنا در کارگروه ( کمیته) موضوع
ماده (4) بررسی و تصویب میشود.
تبصره ـ در صورتی که حجم اعتبارات پروژههای پژوهشی پیشنهادی بیش از اعتبارات پیش
بینی شده در قانون بودجه هر سال باشد با توجه بهاستراتژیهای کلی توسعه کشور مبنی
بر ایجاد تعادل، پروژهها انتخاب و تأمین مالی میگردد.
ماده 4- به منظور انتخاب و تصویب پروژههای پژوهشی، کارگروهی (کمیته ای) متشکل
از 5 نفر شامل نمایندگان سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور(یک نفر از معاونت
فرهنگی، آموزشی و پژوهشی و یک نفر از معاونت ذی ربط دیگر)، وزارت علوم، تحقیقات و
فناوری، وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی و دستگاه اجرایی ذی ربط (کارفرما و
سفارش دهنده) تشکیل میگردد. کارگروه (کمیته) مذکور پس از بررسی پیشنهادهای
رسیدهحداکثر تا آخر شهریور ماه هر سال نسبت به انتخاب و تصویب پروژههای پژوهشی
جهت تأمین اعتبار اقدام مینماید.
تبصره ـ دبیرخانه این کار گروه (کمیته) در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مستقر
خواهد بود.
ماده 5- نحوه تأمین مالی پروژههای پژوهشی به شرح زیر است:
1ـ پروژههای پژوهشی موضوع آییننامه پس از تصویب بر اساس موافقتنامه ای که بین
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دستگاه پژوهشی مبادلهمیشود از محل ردیف پیش
بینی شده برای این منظور تأمین اعتبار میگردد. نحوه مصرف اعتبارات مطابق ضوابط
حاکم بر هزینه اعتبارات تحقیقاتیخواهد بود.
2ـ کارفرما موظف است حداقل چهل درصد (40%) هزینههای تحقیقاتی را قبل از تخصیص
اعتبار از محل بودجه عمومی دولت به دستگاه پژوهشیپرداخت نماید در صورت عدم پرداخت
سهم کارفرما، دولت تعهدی نسبت به پرداخت شصت درصد (60%) ما بقی هزینه طرح پژوهشی
ندارد.
تبصره 1ـ در صورتی که بخش غیر دولتی مجری پروژه پژوهشی باشد موافقتنامه بین
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دستگاه اجرایی (کارفرما)مبادله میگردد.
تبصره 2ـ در صورت عدم انجام تعهدات مالی از سوی کارفرما در هر زمان و توقف پروژه
پژوهشی به تشخیص کارگروه (کمیته) مندرج در ماده (4) اینآییننامه، معادل
اعتبارات پرداخت شده از محل اعتبارات کارفرما، در سایر برنامهها و فصول بودجه کسر
و جبران خسارات میگردد بدیهی استپذیرش پروژههای پژوهشی در آینده منوط به حسن
سابقه کارفرما خواهد بود.
تبصره 3ـ اولویت بندی در تأمین منابع مالی پروژههای پژوهشی بر اساس میزان مشارکت
کارفرما صورت میگیرد.
ماده 6- کارفرما و سفارش دهنده دولتی مسؤول حسن اجرای پروژه پژوهشی است و تخصیص
منابع به دستگاه پژوهشی منوط به ارایه گزارشعملکرد توسط کارفرما خواهد بود
کارفرما و سفارش دهنده موظف است پس از پایان طرح تحقیقاتی گزارشی از عملیاتی کردن
و به کارگیری نتایجحاصل شده از طرح را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تسلیم
نماید.
ماده 7- وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
مسؤول حسن اجرای مفاد این آییننامه هستند و موظفند هرشش ماه یک بار عملکرد
اجرایی آن را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و هیأت دولت گزارش دهند.
ماده 8- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در چارچوب وظایف نظارتی خود موظف است
عملکرد پروژههای پژوهشی موضوع این آییننامه وگزارش عملیاتی کارفرما را ضمن اجرا
ارزیابی و نتایج آن را ضمن بررسی بودجه در هر سال به هیأت دولت گزارش دهد.
حسن حبیبی - معاون اول رییس جمهور
سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
1379.09.02 - 45068 . ت 23623 ه -1379.10.10 - 372
شماره: .45068ت23623هـ
تاریخ: 1379.10.10
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - وزارت بهداشت، درمان و
آموزش پزشکی - سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
هیأت وزیران در جلسه مورخ 1379.9.2 بنا به پیشنهاد مشترک سازمان مدیریت و برنامه
ریزی کشور شورای پژوهشهای علمی کشور، وزارت علوم،تحقیقات و فناوری و دانشگاه
آزاد اسلامی (موضوع نامه شماره 319.1356-105.3577 مورخ 1379.7.23 ) و به استناد
بند ( الف) ماده (102)قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی ایران - مصوب 1379- آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیرتصویب
نمود:
آییننامه اجرایی بند (الف) ماده (102) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ،
اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
ماده 1- هدف : عبارت است از تقویت زمینههای مناسب جهت انجام مطالعه و پژوهش در
بخشهای مختلف اجرایی در کشور و کمک به افزایشتقاضا برای تحقیقات در آن بخشها به
ویژه :
1ـ افزایش بهرهوری فعالیتهای مختلف دستگاههای اجرایی از طریق انجام مطالعات و
تحقیقات و به کارگیری نتایج آنها در فرآیندهای مربوط.
2ـ ایجاد پایههای لازم برای تقاضا گرا کردن بخش پژوهش و کاستن از شدت عرضه محوری
در این بخش.
3ـ ارتقای سطح تصمیم گیریها در بخش دولتی بر اساس نتایج پژوهشهای انجام شده.
4ـ افزایش بهرهوری در بخش پژوهش در راستای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور.
5 ـ حمایت از پژوهشهای کاربردی و توسعهای
ماده 2- کارفرما و سفارش دهنده دولتی (متقاضی) : وزارتخانهها و یا هر یک از
دستگاههای اجرایی است که تحقیق به سفارش او انجام میشود و ازیافتههای پژوهشی
استفاده مینماید. دستگاه پژوهشی (عرضه کننده و انجام دهنده پژوهش)، دانشگاه یا
مرکز تحقیقاتی دولتی یا غیر دولتی است کهاجرای تحقیقات را به عهده دارد.
ماده 3- کلیه وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی میتوانند نسبت به پیشنهاد پروژه
پژوهشی اقدام نمایند. در تأمین مالی پروژهها، اولویت با پروژههاییاست که مجریان
آنها از طریق آگهی عمومی از سوی دستگاههای اجرایی انتخاب شده باشند. پیشنهاد
پروژه باید با ذکر مشخصات کامل حداکثر تا 31 تیرماه هر سال همزمان به سازمان
مدیریت و برنامه ریزی کشور و دبیرخانه کارگروه (کمیته) ارسال گردد. در سال اول
زمان پیشنهاد پروژه توسط کارگروه(کمیته) موضوع ماده (4) تعیین میگردد.
سایر شرایط پذیرش پروژههای کاربردی به شرح زیر است:
1ـ کارفرما موظف است رسماً حداقل چهل درصد (40%) از هزینههای پژوهشی را تأمین و
تعهد نماید.
2ـ پروژه با مسؤولیت و تأیید کارفرما دارای توجیه فنی، اقتصادی و فرهنگی باشد.
3ـ مدت اجرای پروژه بیش از 2 سال نباشد موارد استثنا در کارگروه ( کمیته) موضوع
ماده (4) بررسی و تصویب میشود.
تبصره ـ در صورتی که حجم اعتبارات پروژههای پژوهشی پیشنهادی بیش از اعتبارات پیش
بینی شده در قانون بودجه هر سال باشد با توجه بهاستراتژیهای کلی توسعه کشور مبنی
بر ایجاد تعادل، پروژهها انتخاب و تأمین مالی میگردد.
ماده 4- به منظور انتخاب و تصویب پروژههای پژوهشی، کارگروهی (کمیته ای) متشکل
از 5 نفر شامل نمایندگان سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور(یک نفر از معاونت
فرهنگی، آموزشی و پژوهشی و یک نفر از معاونت ذی ربط دیگر)، وزارت علوم، تحقیقات و
فناوری، وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی و دستگاه اجرایی ذی ربط (کارفرما و
سفارش دهنده) تشکیل میگردد. کارگروه (کمیته) مذکور پس از بررسی پیشنهادهای
رسیدهحداکثر تا آخر شهریور ماه هر سال نسبت به انتخاب و تصویب پروژههای پژوهشی
جهت تأمین اعتبار اقدام مینماید.
تبصره ـ دبیرخانه این کار گروه (کمیته) در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مستقر
خواهد بود.
ماده 5- نحوه تأمین مالی پروژههای پژوهشی به شرح زیر است:
1ـ پروژههای پژوهشی موضوع آییننامه پس از تصویب بر اساس موافقتنامه ای که بین
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دستگاه پژوهشی مبادلهمیشود از محل ردیف پیش
بینی شده برای این منظور تأمین اعتبار میگردد. نحوه مصرف اعتبارات مطابق ضوابط
حاکم بر هزینه اعتبارات تحقیقاتیخواهد بود.
2ـ کارفرما موظف است حداقل چهل درصد (40%) هزینههای تحقیقاتی را قبل از تخصیص
اعتبار از محل بودجه عمومی دولت به دستگاه پژوهشیپرداخت نماید در صورت عدم پرداخت
سهم کارفرما، دولت تعهدی نسبت به پرداخت شصت درصد (60%) ما بقی هزینه طرح پژوهشی
ندارد.
تبصره 1ـ در صورتی که بخش غیر دولتی مجری پروژه پژوهشی باشد موافقتنامه بین
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دستگاه اجرایی (کارفرما)مبادله میگردد.
تبصره 2ـ در صورت عدم انجام تعهدات مالی از سوی کارفرما در هر زمان و توقف پروژه
پژوهشی به تشخیص کارگروه (کمیته) مندرج در ماده (4) اینآییننامه، معادل
اعتبارات پرداخت شده از محل اعتبارات کارفرما، در سایر برنامهها و فصول بودجه کسر
و جبران خسارات میگردد بدیهی استپذیرش پروژههای پژوهشی در آینده منوط به حسن
سابقه کارفرما خواهد بود.
تبصره 3ـ اولویت بندی در تأمین منابع مالی پروژههای پژوهشی بر اساس میزان مشارکت
کارفرما صورت میگیرد.
ماده 6- کارفرما و سفارش دهنده دولتی مسؤول حسن اجرای پروژه پژوهشی است و تخصیص
منابع به دستگاه پژوهشی منوط به ارایه گزارشعملکرد توسط کارفرما خواهد بود
کارفرما و سفارش دهنده موظف است پس از پایان طرح تحقیقاتی گزارشی از عملیاتی کردن
و به کارگیری نتایجحاصل شده از طرح را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تسلیم
نماید.
ماده 7- وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
مسؤول حسن اجرای مفاد این آییننامه هستند و موظفند هرشش ماه یک بار عملکرد
اجرایی آن را به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و هیأت دولت گزارش دهند.
ماده 8- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور در چارچوب وظایف نظارتی خود موظف است
عملکرد پروژههای پژوهشی موضوع این آییننامه وگزارش عملیاتی کارفرما را ضمن اجرا
ارزیابی و نتایج آن را ضمن بررسی بودجه در هر سال به هیأت دولت گزارش دهد.
حسن حبیبی - معاون اول رییس جمهور