رأی شماره 93-1380.3.27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص قرار گرفتن قطعه زمین مورد نظر شاکی در طرح فضای سبز و عدم تعهد شهرداری قم در قبال واگذاری قطعه زمین معوض
رأی شماره 93-1380.3.27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص قرار
گرفتن قطعه زمین مورد نظر شاکی درطرح فضای سبز و عدم تعهد شهرداری قم در قبال
واگذاری قطعه زمین معوض
نقل از شماره 16435-1380.5.13 روزنامه رسمی
شماره هـ26.79. 1380.4.12
تاریخ 1380.3.27 --- شماره دادنامه 93 --- کلاسه پرونده 26.79
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سرپرست شهرداری منطقه 2 قم
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از ش عب 2، 3، 4، 7، 9، 10، 14،
17، 19 دیوان عدالت اداری.
مقدمه: 1- شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده 198.75 موضوع شکایت آقای عبدالرحمن
سلطانی به طرفیت شهرداری قم به خواسته زمین معوض بهشرح دادنامه شماره 1146 مورخ
1375.9.6 اعلام داشته است، قطعه زمین مورد نظر شاکی در طرح فضای سبز قرار گرفته و
شهرداری هیچگونهتعهدی در قبال واگذاری قطعه زمین معوض در حق شاکی به عهده نداشته
است. علیهذا قرار رد شکایت فعلی شاکی صادر میگردد. 2- شعبه اول دررسیدگی به
پرونده کلاسه 719.74 موضوع شکایت آقای سیدحسین بکائی به طرفیت شهرداری قم به
خواسته درخواست زمین معوض به شرح دادنامهشماره 419 مورخ 1376.4.12 چنین رأی صادر
نموده است نظر به اینکه قطعه 14 به شاکی واگذار و حسب نامه مورخ 1371.5.8
سرپرستشهرداری قم عنوان استانداری تهران پلاک مورد واگذاری به شرکت تعاونی مسکن
کارکنان سازمان آب در طرح جامع قبلی فضای سبز و در طرح فعلیکارگاههای غیر مزاحم
شهری منظور گردیده و نظر به اینکه به موجب ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک
واقع در طرحهای دولتی و شهرداریمصوب 1367 شهرداری موظف به دادن عوض یا پرداخت
بهاء گردیده است لذا ضمن رد ایراد عدم صلاحیت شهرداری رأی به ورود شکایت شاکی
والزام طرف به اجابت درخواست
مشارالیه صادر میگردد.
3- شعبه نوزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 168.75 موضوع شکایت آقای رضا عباسیان به
طرفیت شهرداری قم به خواسته معوض زمین به شرحدادنامه شماره 1244 مورخ 1376.9.2
چنین رأی صادر نموده است، با توجه به اینکه زمین مورد نظر در فضای سبز قرار گرفته
شکایت وارد تشخیص،حکم به الزام شهرداری به دادن معوض یا بهاء عادلانه روز صادر و
اعلام میگردد. 4- شعبه هفدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 160.75 موضوعشکایت آقای
ولی اله حسینی به طرفیت شهرداری قم به خواسته زمین معوض واقع در طرح فضای سبز به
شرح دادنامه شماره 568 مورخ 1377.5.7چنین رأی صادر نموده است، چون زمین مذکور در
طرح فضای سبز قرار گرفته و شهرداری زمین مزبور را تملک نکرده است تا موظف به اعطای
زمینمعوض به ایشان باشد لذا خواسته موجه نیست و حکم به رد شکایت صادر میگردد. 4-
شعبه چهاردهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 1511.77موضوع شکایت آقای محمدرضا اخوان
به طرفیت شهرداری قم به خواسته الزام خوانده به پرداخت نرخ روز یا تحویل معوض به
شرح دادنامه شماره1692 مورخ 1377.10.14 چنین رأی صادر نموده است، با توجه به لایحه
جوابیه عین مال در اختیار مدعی است و شهرداری را ملزم به خرید یااعطای معوض نکر
ده و صرف در طرح زمین، شهرداری را ملزم به خرید یا اعطای معوض نمیسازد بنا به
جهات فوق حکم به رد شکایت صادر میگردد.5- شعبه دهم در رسیدگی به پرونده کلاسه
267.75 موضوع شکایت آقای سیدحسین کریمی به طرفیت شهرداری قم به خواسته رفع تعرض به
شرحدادنامه شماره 245 مورخ 1378.3.9 چنین رأی صادر نموده است، شهرداری قم طی نامه
مورخ 1377.10.26 عنوان استاندار قم به طور صریح اعلامداشته چون اراضی شرکت تعاونی
مسکن کارکنان سازمان آب قم در طرح اولویت دار شهرداری قرار ندارد و نیازی به اراضی
موصوف نمیباشد و ازطرفی شهرداری در حال حاضر زمین معوض در اختیار ندارد لذا با
واگذاری تمامی اراضی به اعضاء شرکت تعاونی موافقت مینماید. بنا به جهات فوقشاکی
استحقاق برخورداری از قطعه زمین اختصاصی را دارا بوده و شکایت به این کیفیت وارد
میباشد. 6- شعبه سوم در رسیدگی به پرونده کلاسه1235.78 موضوع شکایت آقای رضا
علیخانی به طرفیت شهرداری قم به خواسته زمین معوض یا وجه آن با نرخ روز به شرح
دادنامه شماره 927 مورخ1379.5.15 چنین رأی صادر نموده است، با عنایت به نامه
1370.5.27 و 1370.12.25 استانداری تهران به شهرداری قم مبنی بر واگذاری زمینمعوض
و نظر به اینک
ه زمین مذکور در فضای سبز قرار گرفته شکایت وارد تشخیص و حکم به الزام شهرداری به
دادن معوض یا بهاء عادلانه روز آنصادر میگردد. 7- شعبه هفتم در رسیدگی به پرونده
کلاسه 200.75 و 128 موضوع شکایت آقای محمد ارگی واحد دادرس به طرفیت شهرداری قم
بهخواسته الزام شهرداری به تحویل زمین معوض به شرح دادنامه شماره 539-533 مورخ
1375.9.22 چنین رأی صادر نموده است، نظر به اینکه الزامشهرداری بر واگذاری زمین
مورد توافق عیناً و یا عوضاً در صلاحیت محاکم عمومی دادگستری است و از موارد تعیین
شده در ماده 11 قانون دیواننیست بنابراین قرار رد شکایت را صادر مینماید. 8-
شعبه دوم در رسیدگی به پرونده کلاسه 1324.77 موضوع شکایت آقای حسین رزاقی به
طرفیتشهرداری قم به خواسته زمین معوض به شرح دادنامه شماره 2195 مورخ 1377.11.18
چنین رأی صادر نموده است، درخواست معوض یا قیمتزمین در صلاحیت دیوان نبوده و خارج
از مصادیق بندهای ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری است لذا قرار رد شکایت صادر
میگردد. 9- شعبه دوم دررسیدگی به پرونده کلاسه 2096.77 موضوع شکایت آقای
ابوالفضل رضائی به طرفیت شهرداری قم به خواسته معوض زمین تصرف شده به شرحدادنامه
شماره 2430 مورخ 1
377.12.18 چنین رأی صادر نموده است، خواسته شاکی جنبه حقوقی دارد و از شمول بندهای
ماده 11 قانون دیوانعدالت اداری خارج است لذا قرار رد شکایت صادر میگردد. 10-
شعبه نهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 587.78 موضوع شکایت آقای خواجهنصیرالدین
اشراقی به طرفیت شهرداری قم به خواسته احقاق حق به شرح دادنامه شماره 1283 مورخ
1378.8.8 چنین رأی صادر نموده است،موضوع خواسته شاکی بیانگر مطالبی است که رسیدگی
به آن منحصراً از نوع دعاوی حقوقی داخل در قلمرو صلاحیت دادگاه عمومی دادگستری
استفلذا قرار عدم صلاحیت دیوان صادر میشود. 11- شعبه اول در رسیدگی به پرونده
کلاسه 258.75 موضوع شکایت آقای علی اصغر خلج حسینی بهطرفیت شهرداری قم به خواسته
درخواست زمین معوض به شرح دادنامه شماره 1439 مورخ 1378.8.13 خواسته شاکی را دارای
جنبه حقوقی وترافعی دانستهاند لذا قرار رد شکایت را صادر نموده است. 12- شعبه
سوم در رسیدگی به پرونده کلاسه 1084.78 موضوع شکایت آقای سید حسینکاظمیان به
طرفیت شهرداری قم به خواسته معوض زمین به شرح دادنامه شماره 939 مورخ 1379.5.15
خواسته شاکی را خارج از مصادیق بندهایماده 11 قانون دیوان تشخیص داده لذا قرار رد
شکایت را صادر
نموده است. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت
الاسلاموالمسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روساء و مستشاران شعب
تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره بااکثریت آراء به شرح آتی
مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
اولاً: چون بموجب ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری رسیدگی به شکایات و تظلمات از
تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی و شهرداریها و یاخودداری آنها از انجام وظایف
قانونی مربوطه از جمله امتناع از ایفاء تعهدات قانونی در قبال اشخاص حقیقی و حقوقی
خصوصی در قلمرو صلاحیتدیوان قرار دارد و رسیدگی و صدور حکم در خصوص اساس استحقاق
اشخاص به دریافت بهای زمین مورد تملک دولت و شهرداریها و اراضی واقع درطرحهای
مصوب شهری از مصادیق ماده مذکور است بنابراین دادنامههای صادره از شعب 1 و 3 و 4
و 10 و 14 و 17 و 19 بدوی دیوان در حدیکهمتضمن تأیید صلاحیت دیوان در رسیدگی و
صدور حکم در ماهیت شکایت میباشد موافق اصول و موازین قانونی است. ثانیاً: با عنایت
به وقوع ملکاعضاء شرکت تعاونی کارکنان سازمان آب قم در طرح مصوب فضای سبز و محل
استقرار کارگاههای غیرمزاحم شهری و اظهارات نماینده شهرداری قمبه شرح منعکس در
صورتمجلس مورخ 1376.3.15 در پرونده کلاسه 719.74.1 شعبه اول بدوی دیوان مبنی بر
واگذاری زمین معوض به تعدادی ازاعضاء شرکت تعاونی مذکور و مقررات قانون تعیین
وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها مصوب 1367 دادنامههای صادره مشعر
برورو
د شکایت شاکیان و الزام شهرداری قم به پرداخت بهای زمین و یا معوض آن صحیح و منطبق
با قانون تشخیص داده میشود. این رأی به استنادقسمت اخیر ماده 20 اصلاحی قانون
دیوان عدالت اداری مصوب 1378.2.1 در موارد مشابه برای شعب دیوان عدالت و سایر
مراجع ذیربط لازمالاتباع است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری - قربانعلی دری نجف آبادی
گرفتن قطعه زمین مورد نظر شاکی درطرح فضای سبز و عدم تعهد شهرداری قم در قبال
واگذاری قطعه زمین معوض
نقل از شماره 16435-1380.5.13 روزنامه رسمی
شماره هـ26.79. 1380.4.12
تاریخ 1380.3.27 --- شماره دادنامه 93 --- کلاسه پرونده 26.79
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سرپرست شهرداری منطقه 2 قم
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از ش عب 2، 3، 4، 7، 9، 10، 14،
17، 19 دیوان عدالت اداری.
مقدمه: 1- شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده 198.75 موضوع شکایت آقای عبدالرحمن
سلطانی به طرفیت شهرداری قم به خواسته زمین معوض بهشرح دادنامه شماره 1146 مورخ
1375.9.6 اعلام داشته است، قطعه زمین مورد نظر شاکی در طرح فضای سبز قرار گرفته و
شهرداری هیچگونهتعهدی در قبال واگذاری قطعه زمین معوض در حق شاکی به عهده نداشته
است. علیهذا قرار رد شکایت فعلی شاکی صادر میگردد. 2- شعبه اول دررسیدگی به
پرونده کلاسه 719.74 موضوع شکایت آقای سیدحسین بکائی به طرفیت شهرداری قم به
خواسته درخواست زمین معوض به شرح دادنامهشماره 419 مورخ 1376.4.12 چنین رأی صادر
نموده است نظر به اینکه قطعه 14 به شاکی واگذار و حسب نامه مورخ 1371.5.8
سرپرستشهرداری قم عنوان استانداری تهران پلاک مورد واگذاری به شرکت تعاونی مسکن
کارکنان سازمان آب در طرح جامع قبلی فضای سبز و در طرح فعلیکارگاههای غیر مزاحم
شهری منظور گردیده و نظر به اینکه به موجب ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک
واقع در طرحهای دولتی و شهرداریمصوب 1367 شهرداری موظف به دادن عوض یا پرداخت
بهاء گردیده است لذا ضمن رد ایراد عدم صلاحیت شهرداری رأی به ورود شکایت شاکی
والزام طرف به اجابت درخواست
مشارالیه صادر میگردد.
3- شعبه نوزدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 168.75 موضوع شکایت آقای رضا عباسیان به
طرفیت شهرداری قم به خواسته معوض زمین به شرحدادنامه شماره 1244 مورخ 1376.9.2
چنین رأی صادر نموده است، با توجه به اینکه زمین مورد نظر در فضای سبز قرار گرفته
شکایت وارد تشخیص،حکم به الزام شهرداری به دادن معوض یا بهاء عادلانه روز صادر و
اعلام میگردد. 4- شعبه هفدهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 160.75 موضوعشکایت آقای
ولی اله حسینی به طرفیت شهرداری قم به خواسته زمین معوض واقع در طرح فضای سبز به
شرح دادنامه شماره 568 مورخ 1377.5.7چنین رأی صادر نموده است، چون زمین مذکور در
طرح فضای سبز قرار گرفته و شهرداری زمین مزبور را تملک نکرده است تا موظف به اعطای
زمینمعوض به ایشان باشد لذا خواسته موجه نیست و حکم به رد شکایت صادر میگردد. 4-
شعبه چهاردهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 1511.77موضوع شکایت آقای محمدرضا اخوان
به طرفیت شهرداری قم به خواسته الزام خوانده به پرداخت نرخ روز یا تحویل معوض به
شرح دادنامه شماره1692 مورخ 1377.10.14 چنین رأی صادر نموده است، با توجه به لایحه
جوابیه عین مال در اختیار مدعی است و شهرداری را ملزم به خرید یااعطای معوض نکر
ده و صرف در طرح زمین، شهرداری را ملزم به خرید یا اعطای معوض نمیسازد بنا به
جهات فوق حکم به رد شکایت صادر میگردد.5- شعبه دهم در رسیدگی به پرونده کلاسه
267.75 موضوع شکایت آقای سیدحسین کریمی به طرفیت شهرداری قم به خواسته رفع تعرض به
شرحدادنامه شماره 245 مورخ 1378.3.9 چنین رأی صادر نموده است، شهرداری قم طی نامه
مورخ 1377.10.26 عنوان استاندار قم به طور صریح اعلامداشته چون اراضی شرکت تعاونی
مسکن کارکنان سازمان آب قم در طرح اولویت دار شهرداری قرار ندارد و نیازی به اراضی
موصوف نمیباشد و ازطرفی شهرداری در حال حاضر زمین معوض در اختیار ندارد لذا با
واگذاری تمامی اراضی به اعضاء شرکت تعاونی موافقت مینماید. بنا به جهات فوقشاکی
استحقاق برخورداری از قطعه زمین اختصاصی را دارا بوده و شکایت به این کیفیت وارد
میباشد. 6- شعبه سوم در رسیدگی به پرونده کلاسه1235.78 موضوع شکایت آقای رضا
علیخانی به طرفیت شهرداری قم به خواسته زمین معوض یا وجه آن با نرخ روز به شرح
دادنامه شماره 927 مورخ1379.5.15 چنین رأی صادر نموده است، با عنایت به نامه
1370.5.27 و 1370.12.25 استانداری تهران به شهرداری قم مبنی بر واگذاری زمینمعوض
و نظر به اینک
ه زمین مذکور در فضای سبز قرار گرفته شکایت وارد تشخیص و حکم به الزام شهرداری به
دادن معوض یا بهاء عادلانه روز آنصادر میگردد. 7- شعبه هفتم در رسیدگی به پرونده
کلاسه 200.75 و 128 موضوع شکایت آقای محمد ارگی واحد دادرس به طرفیت شهرداری قم
بهخواسته الزام شهرداری به تحویل زمین معوض به شرح دادنامه شماره 539-533 مورخ
1375.9.22 چنین رأی صادر نموده است، نظر به اینکه الزامشهرداری بر واگذاری زمین
مورد توافق عیناً و یا عوضاً در صلاحیت محاکم عمومی دادگستری است و از موارد تعیین
شده در ماده 11 قانون دیواننیست بنابراین قرار رد شکایت را صادر مینماید. 8-
شعبه دوم در رسیدگی به پرونده کلاسه 1324.77 موضوع شکایت آقای حسین رزاقی به
طرفیتشهرداری قم به خواسته زمین معوض به شرح دادنامه شماره 2195 مورخ 1377.11.18
چنین رأی صادر نموده است، درخواست معوض یا قیمتزمین در صلاحیت دیوان نبوده و خارج
از مصادیق بندهای ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری است لذا قرار رد شکایت صادر
میگردد. 9- شعبه دوم دررسیدگی به پرونده کلاسه 2096.77 موضوع شکایت آقای
ابوالفضل رضائی به طرفیت شهرداری قم به خواسته معوض زمین تصرف شده به شرحدادنامه
شماره 2430 مورخ 1
377.12.18 چنین رأی صادر نموده است، خواسته شاکی جنبه حقوقی دارد و از شمول بندهای
ماده 11 قانون دیوانعدالت اداری خارج است لذا قرار رد شکایت صادر میگردد. 10-
شعبه نهم در رسیدگی به پرونده کلاسه 587.78 موضوع شکایت آقای خواجهنصیرالدین
اشراقی به طرفیت شهرداری قم به خواسته احقاق حق به شرح دادنامه شماره 1283 مورخ
1378.8.8 چنین رأی صادر نموده است،موضوع خواسته شاکی بیانگر مطالبی است که رسیدگی
به آن منحصراً از نوع دعاوی حقوقی داخل در قلمرو صلاحیت دادگاه عمومی دادگستری
استفلذا قرار عدم صلاحیت دیوان صادر میشود. 11- شعبه اول در رسیدگی به پرونده
کلاسه 258.75 موضوع شکایت آقای علی اصغر خلج حسینی بهطرفیت شهرداری قم به خواسته
درخواست زمین معوض به شرح دادنامه شماره 1439 مورخ 1378.8.13 خواسته شاکی را دارای
جنبه حقوقی وترافعی دانستهاند لذا قرار رد شکایت را صادر نموده است. 12- شعبه
سوم در رسیدگی به پرونده کلاسه 1084.78 موضوع شکایت آقای سید حسینکاظمیان به
طرفیت شهرداری قم به خواسته معوض زمین به شرح دادنامه شماره 939 مورخ 1379.5.15
خواسته شاکی را خارج از مصادیق بندهایماده 11 قانون دیوان تشخیص داده لذا قرار رد
شکایت را صادر
نموده است. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت
الاسلاموالمسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روساء و مستشاران شعب
تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره بااکثریت آراء به شرح آتی
مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
اولاً: چون بموجب ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری رسیدگی به شکایات و تظلمات از
تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی و شهرداریها و یاخودداری آنها از انجام وظایف
قانونی مربوطه از جمله امتناع از ایفاء تعهدات قانونی در قبال اشخاص حقیقی و حقوقی
خصوصی در قلمرو صلاحیتدیوان قرار دارد و رسیدگی و صدور حکم در خصوص اساس استحقاق
اشخاص به دریافت بهای زمین مورد تملک دولت و شهرداریها و اراضی واقع درطرحهای
مصوب شهری از مصادیق ماده مذکور است بنابراین دادنامههای صادره از شعب 1 و 3 و 4
و 10 و 14 و 17 و 19 بدوی دیوان در حدیکهمتضمن تأیید صلاحیت دیوان در رسیدگی و
صدور حکم در ماهیت شکایت میباشد موافق اصول و موازین قانونی است. ثانیاً: با عنایت
به وقوع ملکاعضاء شرکت تعاونی کارکنان سازمان آب قم در طرح مصوب فضای سبز و محل
استقرار کارگاههای غیرمزاحم شهری و اظهارات نماینده شهرداری قمبه شرح منعکس در
صورتمجلس مورخ 1376.3.15 در پرونده کلاسه 719.74.1 شعبه اول بدوی دیوان مبنی بر
واگذاری زمین معوض به تعدادی ازاعضاء شرکت تعاونی مذکور و مقررات قانون تعیین
وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها مصوب 1367 دادنامههای صادره مشعر
برورو
د شکایت شاکیان و الزام شهرداری قم به پرداخت بهای زمین و یا معوض آن صحیح و منطبق
با قانون تشخیص داده میشود. این رأی به استنادقسمت اخیر ماده 20 اصلاحی قانون
دیوان عدالت اداری مصوب 1378.2.1 در موارد مشابه برای شعب دیوان عدالت و سایر
مراجع ذیربط لازمالاتباع است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری - قربانعلی دری نجف آبادی