آیین نامه اجرایی مواد (30) و (128) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

‌آیین‌نامه اجرایی مواد (30) و (128) قانون برنامه
سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
1380.04.20 - 633
‌نقل از شماره 16429-1380.5.6 روزنامه رسمی
‌شماره 16468 . ت 23931 هـ 1380.4.24
‌وزارت راه و ترابری
‌هیأت وزیران در جلسه مورخ 1380.4.20 بنا به پیشنهاد وزارت راه و ترابری موضوع
نامه شماره 319.1567- 105.6510 مورخ 1379.9.30‌سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور،
و به استناد مواد (30) و (128) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی
جمهوری اسلامی ایران-‌مصوب -1379 آیین‌نامه اجرایی مواد مذکور را به شرح زیر،
تصویب نمود:
‌آیین‌نامه اجرایی مواد (30) و (128) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و
فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
‌ماده 1 - کلیات و تعاریف:
‌الف - کارفرما: وزارت راه و ترابری(‌شرکت سهامی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و
شرکتهای تابعه).
ب- قرارداد زمانی: قراردادی است که بر اساس مفاد آن، طی مدت زمان مشخص بهره برداری
از شبکه ریلی به اشخاص حقیقی یا حقوقی بخش‌غیر دولتی(‌خصوصی، تعاونی) واگذار
می‌شود.
ج - قرارداد ظرفیتی: قراردادی است که بر اساس مفاد آن، بهره برداری از شبکه ریلی
با امکان استفاده از ظرفیت مشخصی از آن، به اشخاص حقیقی یا‌حقوقی بخش غیر دولتی
(‌خصوصی و تعاونی) واگذار می‌شود.
‌د- خدمات ویژه: آن بخش از خدمات حمل و نقل بار و مسافر در راه‌آهن است که علاوه
بر وظایف قانونی به صورت فوق‌العاده و خاص، به صاحبان بار‌یا مسافران ارایه
می‌شود.
‌هـ - مجمع عمومی: مجمع عمومی شرکت سهامی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران است.
‌ماده 2 - خدمات توسعه و بهره‌برداری و نگهداری:
‌کارفرما می‌تواند از طریق انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی بخش غیر دولتی
(‌خصوصی، تعاونی)، در زمینه واگذاری خدمات و فعالیت‌های‌خود در موارد زیر اقدام
کند:
1 - خدمات توسعه:
‌الف - مدیریت طرح، مدیریت جذب سرمایه و سرمایه‌گذار.
ب - مطالعات و طراحی مراحل مختلف پروژه‌ها.
ج - فعالیت‌های پیمانکاری، ساخت و نصب تجهیزات.
‌د - امور آزمایشگاهی و تدارکاتی و نظارت بر عملیات اجرایی.
‌هـ تأمین ناوگان متناسب با نیازهای توسعه بازار حمل و نقل ریلی.
2ـ خدمات بهره‌برداری و نگهداری.
‌الف - امور بهره‌برداری از ظرفیتهای شبکه ریلی از طریق انعقاد قرارداد زمانی یا
ظرفیتی.
ب - خدمات کارگزاری و بازاریابی از طریق اعطای نمایندگی.
ج - امور تعمیرات، بازسازی و نگهداری آلات ناقله ریلی و متعقلات.
‌د - امور تأمین و تولید قطعات، ماشین آلات، سیستم‌ها و تجهیزات.
‌هـ - امور تعمیرات و نگهداری زیر بنایی، شامل: بهسازی و بازسازی خط و ابنیه فنی،
ارتباطات، ماشین آلات، ساختمانها و ایستگاهها و تأسیسات.
‌و - تجهیز و بهره‌برداری از مجتمع‌های انبار و پایانه‌ها.
‌ز - راهبری قطارها و توسعه.
ح - امور نظارت، بازرسی و کنترل کیفیت در قالب دستورالعمل‌ها و استانداردهای تدوین
شده.
ط - خدمات مربوط به کارگاهها و اماکن تجاری- خدماتی.
ی - امور برق‌رسانی، آبرسانی، گازرسانی، تأسیساتی، ساختمانی، تعمیر و نگهداری
وسایط نقلیه، خدمات بهداشتی، سرویس‌های ایاب و ذهاب،‌تخلیه و بارگیری، امور رفاهی،
امور مالی و اداری، امور تبلیغاتی.
ک - خدمات آموزشی، پژوهشی، رایانه‌ای، مطالعاتی و طراحی بهبود سیستم‌ها.
‌ماده 3 - واگذاری تجهیزات، امکانات و اموال:
‌کارفرما می‌تواند تجهیزات، امکانات و اموال واحدها و فعالیتهای واگذار شده را به
شرط حفظ مالکیت دولت بر خطوط ریلی و جلوگیری از ایجاد‌انحصار در بخش غیر دولتی و
تضمین استمرار خدمات و سایر شرایط مندرج در ماده (128) قانون برنامه سوم، به صورت
بیع قطعی(‌به جز خطوط‌ریلی)، اجازه به شرط تملیک(‌به جز خطوط ریلی)، اجازه و
براساس قوانین و مقررات جاری به اشخاص حقیقی و حقوقی بخش غیر دولتی‌داخلی(‌خصوصی،
تعاونی)‌واگذار کند. این واگذاری از طریق انعقاد قرارداد و در موارد زیر انجام
می‌شود:
1ـ انتقال مالکیت اموال و دارایی مربوط به واحدهای واگذار شده مربوط به حمل و نقل
بار و مسافر، تعمیر و نگهداری و بازسازی شبکه و ناوگان حمل‌و نقل ریلی مربوط،
شامل:
‌الف - وسایط نقلیه ریلی ناوگان باری، مسافری و لوکوموتیوها.
ب - کارگاههای تعمیرات واگن باری و مسافری، دپوهای سرویس و تعمیراتی لوکوموتیو.
ج - کارخانه‌ها و کارگاههای تأمین و تولید قطعات، ماشین آلات، سیستم‌ها و تجهیزات.
‌د - کارگاههای امور تعمیرات و نگهداری و بازسازی خط و ابنیه فنی، علایم و
ارتباطات.
‌هـ - ساختمان‌ها و تأسیسات اداری، پایانه‌ها، انبارها و باراندازها.
‌و - ماشین آلات دستگاهها، تجهیزات و امکانات مربوط.
2ـ اجاره دادن واحدهای ذکر شده در بند(1) به بخش غیر دولتی داخلی خصوصی، تعاونی).
3ـ سرمایه‌گذاری بخش غیر دولتی داخلی(‌خصوصی، تعاونی) برای راه‌اندازی و فعال کردن
خدمات ویژه راه آهن در حوزه‌های تحت مالکیت راه‌آهن.
4ـ احداث خطوط جدید با رعایت مفاد قانون احداث پروژه‌های عمرانی بخش راه و ترابری
از طریق مشارکت.
‌تبصره - کارفرما می‌تواند بر اساس قوانین و مقررات جاری کمک‌های فنی و اقتصادی به
متقاضیان سرمایه‌گذاری ارایه کند.
‌ماده 4 - تشکیل شرکت‌های مشترک با بخش غیر دولتی:
‌کارفرما می‌تواند بخشی از فعالیت‌های خود را از طریق تشکیل شرکت‌های مشترک با بخش
غیر دولتی داخلی (‌خصوصی، تعاونی) و پس از تایید‌مجمع عمومی شرکت انجام دهد.
‌تبصره 1 - کارفرما در ایجاد این شرکت‌ها، می‌تواند با استفاده از بخشی یا تمام
اموال واحدهای تحت مالکیت خود مندرج در بند (1) ماده (3) آورده‌خود را تأمین کند.
‌تبصره 2 - سهام کارفرما در شرکتهای جدید نباید بیش از چهل و نه درصد (49%) سهام
باشد.
‌ماده 5 - به منظور تأمین امنیت حقوقی و اقتصادی و تضمین مالکیت فردی و امکان
دسترسی و بهره‌برداری آسان توسط بخش غیر دولتی از شبکه‌ریلی، ضوابط و مقررات مربوط
توسط هیأت مدیره شرکت سهامی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران تهیه می‌شود و پس از
تصویب مجمع عمومی‌شرکت، قابل اجرا خواهد بود.
‌ماده 6 - اجرای روش‌های تشویقی، از قبیل تضمین یا بیمه سرمایه‌گذاری، پرداخت
مابه‌التفاوت نرخ تعرفه تکلیفی با بهای قیمت تمام شده، تضمین‌سودآوری واحدهای
واگذار شده در قالب قوانین و مقررات مصوب مجمع عمومی شرکت امکان‌پذیر است.
‌ماده 7 - شرکت سهامی راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران، موظف است در صورت واگذاری
واحدهای تابعه، آموزشهای تخصصی لازم را برای انتقال‌دانش فنی به بخش غیر دولتی
ارایه کند.
‌ماده 8 - در صورتی که اشخاص حقیقی و حقوقی غیر دولتی(‌خصوصی، تعاونی) طرف
قرارداد، به همراه واحد واگذار شده، انتقال کارکنان و کارگران‌واحدهای مزبور را
نیز بپذیرند، کارفرما بر اساس قرارداد تنظیمی می‌تواند تسهیلات ویژه‌ای را با
رعایت قوانین که به تصویب مجمع عمومی شرکت‌می‌رسد، برای آنها قایل شود.
‌ماده 9 تعیین تکلیف خسارات سوانح ناشی از خدمات و فعالیتهای واگذار شده بر اساس
دستورالعملی خواهد بود که در آن تکالیف مقرر دو طرف و‌شخص ثالث (‌استفاده کنندگان
از حمل و نقل ریلی) را مشخص کرده و به تصویب مجمع عمومی شرکت خواهد رسید. وضعیت
سایر خسارات در‌قراردادهای منعقد شده مشخص می‌شود.
‌ماده 10 - قیمت‌گذاری خدمات حمل و نقل ریلی موضوع این آیین‌نامه، به شرط آنکه بیش
از 30 درصد بازار مربوط در اختیار یک شخص حقیقی یا‌حقوقی غیر دولتی نباشد، مشمول
نرخ‌گذاری دولتی نخواهد بود.
‌ماده 11 - در صورتی که مجموع میزان ارایه خدمات حمل و نقل ریلی توسط اشخاص حقیقی
یا حقوقی غیر دولتی در حمل و نقل بار یا مسافر در هر‌محور راه‌آهن از حد چهل 40
درصد (40%) ظرفیت آن محور(‌مبدا - مقصد) فراتر رود، قیمت‌گذاری خدمات مزبور در آن
محور برای راه آهن نیز رقابتی‌می‌شود.
‌تبصره - ظرفیت هر یک از محورهای راه آهن، در ابتدای هر سال، پس از تصویب وزیر راه
و ترابری مشخص خواهد شد.
‌ماده 12 - همزمان و به موازات اقدامات مربوط به خصوصی سازی فعالیت‌های موضوع این
آیین‌نامه، کارفرما موظف است، پس از انجام بازنشستگی‌زودرس، بازخریدی و انتقال
کارکنان خود به واحدهای دیگر، تغییرات ساختاری و تشکیلاتی خود را با اصلاح و حذف
تشکیلات مربوط به فعالیت‌ها‌و خدمات واگذار شده، تهیه نماید و پس از طی مراحل
قانونی برای تصویب به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ارسال کند.
‌معاون اول رییس جمهور- حسن حبیبی