رأی شماره 294 و 295 و 296-1380.9.11 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد عدم صلاحیت دیوان در خصوص شکایات از شرکت های دولتی
رأی شماره 294 و 295 و 296-1380.9.11
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد عدم صلاحیت دیوان درخصوص شکایات از
شرکتهای دولتی
نقل از شماره 16611-1380.12.15 روزنامه رسمی
شماره 24.80 و 21 و 192.79 1380.10.11
تاریخ 1380.9.11 --- شماره دادنامه 294 و 295 و 296 --- کلاسه پرونده 192.79 و
21.80 و 24.80
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: وزارت نیرو
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب 4 و 6 و 16 دیوان عدالت
اداری.
مقدمه: الف - شعبه ششم در رسیدگی به پرونده کلاسه 344.77 موضوع شکایت شرکت آب و
فاضلاب استان تهران به طرفیت شهرداری منطقه 3تهران به خواسته الزام به صدور
پروانه ساختمان مخزن و دیوارکشی اراضی مربوطه به شرح دادنامه شماره 583 مورخ
1377.5.6 چنین رأی صادرنموده است، با توجه به اساسنامه شرکت آب و فاضلاب تهران و
اساسنامه شرکت آب منطقهای تهران تعداد 720 سهم از هزار سهم با نام شرکت آب
وفاضلاب استان تهران متعلق به دولت بوده و در نتیجه شرکت شاکی دولتی است و حسب
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری و آراء واحدت رویهشمارههای 37-38-39 مورخ
1368.7.10 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شکایت شرکت مذکور قابل طرح و رسیدگی در
دیوان عدالت ادارینبوده و استناداً به دلایل فوق الذکر قرار رد دادخواست شاکی صادر
و اعلام میگردد. ب - شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه 549.79 موضوعشکایت
آقای فرهاد صحرائی به طرفیت اداره آب و فاضلاب شهرستان بروجرد به خواسته پرداخت و
دریافت وجوه تکراری به شرح دادنامه شماره2061 مورخ 1379.11.12 چنین رأی صادر نموده
است، با التفات و توجه به محتویات پرونده صرفنظر از لایحه مورخ 1379.5.25 اداره آب
وفاضلاب بروجرد چون ب
ه موجب رأی وحدت رویه شماره 107 مورخ 1377.5.24 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مرجع
ذیربط دولتی نمیباشد،لذا شکایت از مصادیق ماده 11 قانون دیوان نبوده قرار عدم
استماع آن صادر و اعلام میگردد. ج - شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه
2084.78موضوع شکایت شرکت آب و فاضلاب کاشان به طرفیت شهرداری کاشان، کمیسیون ماده
صد قانون شهرداریها به خواسته، ابطال آراء صادره ازکمیسیونهای بدوی و تجدیدنظر
ماده صد قانون مرقوم به شرح دادنامه شماره 2571 مورخ 1378.12.9 چنین رأی صادر
نموده است، با توجه بهدادخواست تقدیمی و ضمائم و مستندات آن و خواسته شاکی و
فتوکپی اساسنامه شرکت شاکی و اینکه 49 درصد سرمایه شرکت متعلق بهشهرداریهای مختلف
و 35 درصد آن به شرکت سهامی آب منطقهای تهران و 10 درصد آن به شرکت مهندسی آب و
فاضلاب بوده و نظر بر اصل 173قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و رأی وحدت رویه
شماره 44.63 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و مقررات ماده 11 قانون دیوان مبنی
براینکه شکایت واحدهای دولتی در هیچ مورد قابل شکایت در دیوان نمیباشد قرار عدم
استماع شکایت شرکت آب و فاضلاب کاشان صادر و اعلاممیگردد. د - شعبه شانزدهم در
رسیدگی به پرونده کلا
سه 1062.79 موضوع شکایت خانم فاطمه شعبان پور به طرفیت شرکت آب و فاضلاب تهران
بهخواسته عدم رعایت موازین قانونی در صدور حکم اخراج و اعاده به اشتغال به شرح
دادنامه شماره 872 مورخ 1379.6.22 چنین رأی صادر نمودهاست، نظر به اینکه به موجب
رأی وحدت رویه و لازم الاتباع هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 107 مورخ
1377.5.24 شرکتهای آب وفاضلاب مستنداً به تبصره ماده 3 قانون تشکیل شرکتهای آب و
فاضلاب مصوب 1369.10.11 و در وضع موجود غیردولتی شناخته شده است،علیهذا مستنداً به
اصل 173 قانون اساسی و ماده 19 قانون دیوان عدالت اداری و قابل طرح نبودن شکایت بر
علیه اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصیدر دیوان موصوف قرار رد شکایت صادر و اعلام
میشود. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت الاسلام
والمسلمین درینجف آبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی و روساء و مستشاران شعب
تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بهشرح آتی
مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
مصرحات مقرر در قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب مصوب 1369 در خصوص تشکیل
شرکتهای آب و فاضلاب توسط وزارت نیرو و نظارتآن وزارتخانه بر اداره امور این قبیل
شرکتها از طریق اصلاح اساسنامه و موافقت با سرمایه گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی در
آنها و معافیتشرکتهای مذکور از پرداخت انواع حقوق دیوانی اعم از عوارض و مالیات
و هزینه دادرسی و حق تملک اراضی و املاک واقع در طرحهای عمرانیمربوط براساس
لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی عمرانی
و نظامی دولت و سایر قوانین مشابه مبینانطباق ماهیت حقوقی شرکتهای آب و فاضلاب
با تعریف شرکتهای دولتی به شرح مندرج در ماده 4 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب
1366به شرط تعلق بیش از 50% سرمایه آن به واحدهای دولتی میباشد. نظر به اینکه
مفاد تبصره ماده 3 قانون فوق الذکر در خصوص جواز تشکیل و ادارهشرکتهای آب و
فاضلاب به صورت دولتی در شرایط و مناطق خاص مفید غیردولتی بودن شرکتهای آب و
فاضلاب در صورت اجتماع شرایط مقرر درماده 4 قانون محاسبات عمومی و نافی صلاحیت
عام دیوان در رسیدگی به شکایات مردم از آنها در قلمرو قانون دیوان عدالت اداری
نیست، بنابرایندادنامه شمار
ه 2571 مورخ 1378.12.9 شعبه چهارم بدوی و دادنامه شماره 583 مورخ 1377.5.6 شعبه
ششم بدوی دیوان که با عنایت به شرایطموجود از جمله میزان سرمایه متعلق به واحدهای
دولتی، به ترتیب شرکتهای آب و فاضلاب کاشان و تهران از نوع شرکتهای دولتی
شناختهاند وشکایات آنها را قابل استماع در دیوان ندانسته و مردود اعلام
نمودهاند موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده میشود. این رأی به استناد
قسمتاخیر ماده 20 اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع
ذیربط در موارد مشابه لازم الاتباع است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری - قربانعلی دری نجف آبادی
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد عدم صلاحیت دیوان درخصوص شکایات از
شرکتهای دولتی
نقل از شماره 16611-1380.12.15 روزنامه رسمی
شماره 24.80 و 21 و 192.79 1380.10.11
تاریخ 1380.9.11 --- شماره دادنامه 294 و 295 و 296 --- کلاسه پرونده 192.79 و
21.80 و 24.80
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: وزارت نیرو
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب 4 و 6 و 16 دیوان عدالت
اداری.
مقدمه: الف - شعبه ششم در رسیدگی به پرونده کلاسه 344.77 موضوع شکایت شرکت آب و
فاضلاب استان تهران به طرفیت شهرداری منطقه 3تهران به خواسته الزام به صدور
پروانه ساختمان مخزن و دیوارکشی اراضی مربوطه به شرح دادنامه شماره 583 مورخ
1377.5.6 چنین رأی صادرنموده است، با توجه به اساسنامه شرکت آب و فاضلاب تهران و
اساسنامه شرکت آب منطقهای تهران تعداد 720 سهم از هزار سهم با نام شرکت آب
وفاضلاب استان تهران متعلق به دولت بوده و در نتیجه شرکت شاکی دولتی است و حسب
ماده 11 قانون دیوان عدالت اداری و آراء واحدت رویهشمارههای 37-38-39 مورخ
1368.7.10 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری شکایت شرکت مذکور قابل طرح و رسیدگی در
دیوان عدالت ادارینبوده و استناداً به دلایل فوق الذکر قرار رد دادخواست شاکی صادر
و اعلام میگردد. ب - شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه 549.79 موضوعشکایت
آقای فرهاد صحرائی به طرفیت اداره آب و فاضلاب شهرستان بروجرد به خواسته پرداخت و
دریافت وجوه تکراری به شرح دادنامه شماره2061 مورخ 1379.11.12 چنین رأی صادر نموده
است، با التفات و توجه به محتویات پرونده صرفنظر از لایحه مورخ 1379.5.25 اداره آب
وفاضلاب بروجرد چون ب
ه موجب رأی وحدت رویه شماره 107 مورخ 1377.5.24 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مرجع
ذیربط دولتی نمیباشد،لذا شکایت از مصادیق ماده 11 قانون دیوان نبوده قرار عدم
استماع آن صادر و اعلام میگردد. ج - شعبه چهارم در رسیدگی به پرونده کلاسه
2084.78موضوع شکایت شرکت آب و فاضلاب کاشان به طرفیت شهرداری کاشان، کمیسیون ماده
صد قانون شهرداریها به خواسته، ابطال آراء صادره ازکمیسیونهای بدوی و تجدیدنظر
ماده صد قانون مرقوم به شرح دادنامه شماره 2571 مورخ 1378.12.9 چنین رأی صادر
نموده است، با توجه بهدادخواست تقدیمی و ضمائم و مستندات آن و خواسته شاکی و
فتوکپی اساسنامه شرکت شاکی و اینکه 49 درصد سرمایه شرکت متعلق بهشهرداریهای مختلف
و 35 درصد آن به شرکت سهامی آب منطقهای تهران و 10 درصد آن به شرکت مهندسی آب و
فاضلاب بوده و نظر بر اصل 173قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و رأی وحدت رویه
شماره 44.63 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و مقررات ماده 11 قانون دیوان مبنی
براینکه شکایت واحدهای دولتی در هیچ مورد قابل شکایت در دیوان نمیباشد قرار عدم
استماع شکایت شرکت آب و فاضلاب کاشان صادر و اعلاممیگردد. د - شعبه شانزدهم در
رسیدگی به پرونده کلا
سه 1062.79 موضوع شکایت خانم فاطمه شعبان پور به طرفیت شرکت آب و فاضلاب تهران
بهخواسته عدم رعایت موازین قانونی در صدور حکم اخراج و اعاده به اشتغال به شرح
دادنامه شماره 872 مورخ 1379.6.22 چنین رأی صادر نمودهاست، نظر به اینکه به موجب
رأی وحدت رویه و لازم الاتباع هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 107 مورخ
1377.5.24 شرکتهای آب وفاضلاب مستنداً به تبصره ماده 3 قانون تشکیل شرکتهای آب و
فاضلاب مصوب 1369.10.11 و در وضع موجود غیردولتی شناخته شده است،علیهذا مستنداً به
اصل 173 قانون اساسی و ماده 19 قانون دیوان عدالت اداری و قابل طرح نبودن شکایت بر
علیه اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصیدر دیوان موصوف قرار رد شکایت صادر و اعلام
میشود. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت الاسلام
والمسلمین درینجف آبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی و روساء و مستشاران شعب
تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بهشرح آتی
مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
مصرحات مقرر در قانون تشکیل شرکتهای آب و فاضلاب مصوب 1369 در خصوص تشکیل
شرکتهای آب و فاضلاب توسط وزارت نیرو و نظارتآن وزارتخانه بر اداره امور این قبیل
شرکتها از طریق اصلاح اساسنامه و موافقت با سرمایه گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی در
آنها و معافیتشرکتهای مذکور از پرداخت انواع حقوق دیوانی اعم از عوارض و مالیات
و هزینه دادرسی و حق تملک اراضی و املاک واقع در طرحهای عمرانیمربوط براساس
لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی عمرانی
و نظامی دولت و سایر قوانین مشابه مبینانطباق ماهیت حقوقی شرکتهای آب و فاضلاب
با تعریف شرکتهای دولتی به شرح مندرج در ماده 4 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب
1366به شرط تعلق بیش از 50% سرمایه آن به واحدهای دولتی میباشد. نظر به اینکه
مفاد تبصره ماده 3 قانون فوق الذکر در خصوص جواز تشکیل و ادارهشرکتهای آب و
فاضلاب به صورت دولتی در شرایط و مناطق خاص مفید غیردولتی بودن شرکتهای آب و
فاضلاب در صورت اجتماع شرایط مقرر درماده 4 قانون محاسبات عمومی و نافی صلاحیت
عام دیوان در رسیدگی به شکایات مردم از آنها در قلمرو قانون دیوان عدالت اداری
نیست، بنابرایندادنامه شمار
ه 2571 مورخ 1378.12.9 شعبه چهارم بدوی و دادنامه شماره 583 مورخ 1377.5.6 شعبه
ششم بدوی دیوان که با عنایت به شرایطموجود از جمله میزان سرمایه متعلق به واحدهای
دولتی، به ترتیب شرکتهای آب و فاضلاب کاشان و تهران از نوع شرکتهای دولتی
شناختهاند وشکایات آنها را قابل استماع در دیوان ندانسته و مردود اعلام
نمودهاند موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده میشود. این رأی به استناد
قسمتاخیر ماده 20 اصلاحی قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع
ذیربط در موارد مشابه لازم الاتباع است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری - قربانعلی دری نجف آبادی