رأی شماره 336 الی 344-1380.10.23 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد ابطال بند یک ششصد و نود و سومین جلسه مورخ 1378.6.14 هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی

‌رأی
شماره 336 الی 344-1380.10.23 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در مورد ابطال بند یک
ششصد و نود و‌سومین جلسه مورخ 1378.6.14 هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی
‌نقل از شماره 16636-1381.1.24 روزنامه رسمی
‌شماره هـ75.79. و غیره 1380.11.23
‌تاریخ 1380.10.23 --- شماره دادنامه 336 الی 344 --- کلاسه پرونده
75.79-93-94-97-105- 237-258-352- 348.80
‌مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
‌شاکی: 1- آقای محمدرضا ابراهیمی 2- آقای محمدعلی ابراهیمی 3- آقای احمد جعفری 4-
آقای ابراهیم اللهیاری 5- آقای حمیدرضا خسروی 6-‌سازمان جهاد سازندگی 7- فاطمه
عابدینی 8- آقای امین فلاحیت پیشه
‌موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند یک ششصد و نود و سومین جلسه مورخ 1378.6.14 هیأت
مدیره سازمان تأمین اجتماعی موضوع مصوبه‌شماره 1100.20387 مورخ 1378.6.20 و
دستورالعمل شماره 5013.29090 مورخ 1378.8.5 معاون فنی و درآمد سازمان تأمین
اجتماعی.
‌مقدمه: شکات طی دادخواستهای تقدیمی اعلام داشته‌اند، طیف وسیعی از دامداریهای
سراسر کشور به طور سنتی اداره می‌شوند. دامداریهای موردنظر‌به منظور بهره مندی
کارگران خود از مزایای بیمه و تأمین اجتماعی تاکنون حق بیمه مربوطه را به ادارات
تأمین اجتماعی پرداخت نموده‌اند، اما سازمان‌تأمین اجتماعی به استناد ماده 7 قانون
تأمین اجتماعی مصوب 1354 با اصلاحات بعدی و در اجرای مصوبه شماره 100.20387 مورخ
1378.6.20‌موضوع بند یک ششصد و نود و سومین جلسه هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی
مورخ 1378.6.14 طی بخشنامه شماره 5013.29090 مورخ1378.8.5 به ادارات کل تأمین
اجتماعی استانها اعلام نموده که دامداران سنتی از شمول مقررات قانون تأمین اجتماعی
خارج و از دریافت حق بیمه و‌ارائه خدمات بیمه‌ای کارگران واحدهای مذکور خودداری
نمایند. چنانچه مستحضر می‌باشید، ماده یک قانون تأمین اجتماعی هدف از تشکیل
سازمان‌تأمین اجتماعی را اجراء و تعمیم و گسترش انواع بیمه‌های اجتماعی و استقرار
نظام هماهنگ و متناسب با برنامه‌های تأمین اجتماعی ذکر کرده است.‌بنابراین قوانین
و مقررات جاری کشور درصدد تحت پوشش قراردادن تمامی اقشار مملکت و به نوعی بیمه
همگانی و بهره مندی
از خدمات مربوط‌می‌باشد. چنانچه بند الف و ب ماده 4 قانون مذکور صاحبان حرف و
مشاغل آزاد و همچنین کلیه افرادی که به هر عنوان در مقابل دریافت مزد یا حقوق‌کار
می‌کنند را مشمول این قانون می‌داند. ماده 7 قانون موصوف مورد استناد بخشنامه فوق
الذکر، سازمان تأمین اجتماعی را موظف نموده به ترتیب‌مقرر در قانون، افراد شاغل در
فعالیتهائی که تا تاریخ تصویب این قانون مشمول بیمه‌های اجتماعی نشده‌اند به
پیشنهاد هیأت مدیره مشمول قانون‌موصوف قرار دهد. به فرض اینکه برداشت معاونت فنی و
درآمد سازمان تأمین اجتماعی از مفاد ماده 7 صحیح باشد، این بخشنامه نمی‌بایست
مشمول‌واحدهائی که سابقه پرداخت حق بیمه دارند گردد. چون برای واحدهای مذکور ایجاد
سابقه گردیده و به طور منظم حق بیمه کارگران خود را پرداخت‌نموده‌اند. مؤید مطلب
فوق مفاد ماده 116 قانون تأمین اجتماعی می‌باشد که اشعار می‌دارد: «‌سوابق پرداخت
حق بیمه افراد بیمه شده از نظر تعهدات‌مذکور در ماده یک این قانون جزء سابقه آنان
محسوب خواهد شد. علیهذا با عنایت به مراتب فوق و خلاف شرع بودن دستورالعمل
شماره5013.29090 مورخ 1378.8.5 معاون فنی سازمان تأمین اجتماعی و ابطال دستورالعمل
مذکور بند یک ش
شصد و نود و سومین جلسه 1378.6.14‌هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی را دارد. معاون
حقوقی و امور مجلس سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه
شماره7400.10079 مورخ 1380.3.29 اعلام داشته‌اند، با عنایت به دستور اداری شماره
5000.245.12 مورخ 1380.3.28 سرپرست معاونت فنی و‌درآمد سازمان که متضمن لغو دستور
اداری شماره 5013.29090 مورخ 1378.8.5 و اجابت خواسته شکات می‌باشد، مستدعی است
ترتیبی اتخاذ‌فرمایند تا شکوائیه‌های فوق الذکر از دستور کار هیأت عمومی دیوان
عدالت اداری خارج گردد. دبیر محترم شورای نگهبان در خصوص ادعای خلاف‌شرع بودن
دستورالعمل شماره 5013.29090 مورخ 1378.8.5 سازمان تأمین اجتماعی طی نامه شماره
80.21.2481 مورخ 1380.8.5 اعلام‌داشته‌اند، موضوع دستورالعمل شماره 5013.29090
مورخ 1378.8.5 سازمان تأمین اجتماعی در جلسه مورخ 1380.8.3 فقهای محترم
شورای‌نگهبان مطرح شد که مغایر با موازین شرع شناخته نشد. هیأت عمومی دیوان عدالت
اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت الاسلام والمسلمین دری‌نجف آبادی و با حضور رؤسای
شعب بدوی و روساء و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام
مشاوره با اکثریت آراء به‌شرح آتی
مبادرت به صدور رأی می‌نماید.
‌رأی هیأت عمومی
‌طبق ماده یک قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354، سازمان تأمین اجتماعی به منظور
اجراء، تعمیم و گسترش انواع بیمه‌های اجتماعی و استقرار نظام‌هماهنگ و متناسب آن
تأسیس شده است و حکم مقرر در ماده 7 این قانون منحصراً ظهور در جواز اجرای تدریجی
مقررات بیمه در مورد شاغلین هر‌یک از صنوف و فعالیتهای گوناگون دارد و مفید عدم
شمول مقررات بیمه درباره برخی از شاغلین فعالیتهای تحت پوشش تأمین اجتماعی و یا
نفی حق‌ثابت مکتسب قانونی افراد بیمه شده نیست، بنابراین بند یک مصوبه ششصد و نود
و سومین جلسه مورخ 1378.6.14 هیأت مدیره سازمان تأمین‌اجتماعی که متضمن سلب حق
مکتسب قانونی کارگران دامداریهای سنتی در استفاده از مقررات قانون فوق الذکر است،
خلاف قانون و خارج از حدود‌اختیارات هیأت مدیره در وضع مقررات دولتی تشخیص داده
می‌شود و به استناد قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌گردد.
‌رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری - دری نجف آبادی