نقل از شماره 16750-9/6/1381 روزنامه رسمی

نقل از شماره 16750-9/6/1381 روزنامه
رسمی
شماره هـ/79/160 19/5/1381
تاریخ: 23/4/1381 شماره دادنامه: 138 کلاسه پرونده: 79/160
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: آقای حسین زارعدار – آقای نصرت‌اله زارعدار.
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستور‌العمل‌های شماره 18432/1/52 مورخ 29/6/1376 و
29090/5013 مورخ 5/8/1378 و 27541/ف/280 مورخ 2/2/1379 سازمان تأمین اجتماعی.
مقدمه: شکات طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته‌اند، دامداری زارعدار که از نیروی کار
چند کارگر تمتع می‌جوید چندین سال است که وفق مقررات قانون تأمین اجتماعی مصوب سال
1354 حق بیمه متعلقه را در وجه سازمان مشتکی‌عنه کارسازی کرده و لیکن معهذا سازمان
موصوف اخیراً من غیرحق و برخلاف نصوص قانونیه علی‌الخصوص ماده 2 قانون تأمین
اجتماعی و بند الف ماده 4 قانون پیش گفته و بدین مستمسک که دامداری زارعدار سنتی
تشخیص داده شده از ارائه تسهیلات قانونی استنکاف ورزیده است. علی‌ایحال بدان سبب
که دستورالعمل‌های صدرالذکر آشکارا با موازین حاکم به مورد در تبانیت کامل بوده و
همچنین حقوق مکتسبه قانونی ما را مورد تضییع قرار داده است لهذا به تجویز ماده 11
قانون دیوان عدالت اداری و ملحوظ داشتن مواد 2، 30، 36 و 39 قانون تأمین اجتماعی و
بند الف ماده 4 قانون اخیرالذکر اصدار حکم بر بطلان دستورالعمل‌های معنونه را
تقاضا دارد. معاون حقوقی و امور مجلس سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور
طی نامه شماره 42272/د/7100 مورخ 11/12/1380 اعلام داشته‌اند، 1. در رابطه با
دستور اداری 18432/1/52 مورخ 29/6/1376 به‌نظر می‌رسد از آن‌جایی که اولاً – شکایت
شکات د
ر اعتراض به اقدامات سازمان تأمین اجتماعی در قبال دامداران سنتی مطرح شده است.
ثانیاً – با مطالعه و ملاحظه دستور اداری فوق‌الذکر هیچ‌گونه حکمی صریحاً یا ضمناً
راجع به دامداری‌ها یا دامداران سنتی مشاهده نمی‌شود و بلکه دستورالعمل مذکور به
صراحت عنوان آن در رابطه با بیمه همسر و والدین کارفرما صادر شده است 2. در رابطه
با خواسته ابطال دستور اداری 29090/5013 مورخ 5/8/1378 به استحضار می‌رساند با
توجه به این‌که دستور اداری فوق به موجب دستور اداری متعاقب شماره 24582/5000 مورخ
28/3/1380 مورد اصلاح و لغو قرار گرفته لذا شکایت منتفی و موجبی جهت رسیدگی به نظر
نمی‌رسد. 3. در رابطه با دستور اداری 27541/ف/280 مورخ 2/2/1379 به استحضار
می‌رساند. همان‌طور که از متن و عنوان و مخاطب نامه فوق پیداست، برخلاف تصور شکات
نامه 27541/ف/280 مورخ 2/2/1379 دستور اداری نبوده بلکه در جواب استعلام شعبه است
و ناظر به یک مورد خاص و معین است. لذا قابل طرح در هیأت عمومی دیوان نیست. هیأت
عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام والمسلمین
دری‌نجف‌آبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا و مستشاران شعب تجدید نظر تشکیل و
پس از بحث و بررسی
و انجام مشاوره با اکثریت آرا به شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌نماید.

رأی هیأت عمومی
الف) مفاد نامه شماره 27541/ف/280 مورخ 2/2/1379 در خصوص مورد انشاء شده و متضمن
وضع قاعده آمره عام و کلی نیست و در نتیجه از مصادیق مقررات و نظامات دولتی موضوع
ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری محسوب نمی‌شود و نسبت به اعتراض به بخشنامه شماره
29090/5013 مورخ 5/8/1378 هم قبلاً رسیدگی به عمل آمده به شرح دادنامه شماره 336
الی 344 مورخ 23/10/1380 هیأت عمومی دیوان به لحاض احراز مغایرت با قانون و خارج
بودن آن از حدود اختیارات قانونی سازمان تأمین اجتماعی در وضع مقررات الزام‌آور
ابطال شده است و اعتراض شاکی در این زمینه مشمول مدلول دادنامه فوق‌الذکر است.
بنابراین موردی برای رسیدگی و امعان نظر نسبت به دو بخشنامه فوق‌الذکر در هیأت
عمومی وجود ندارد. ب) نظر به مسئولیت سازمان تأمین اجتماعی در باب اجرا و تعمیم و
گسترش انواع بیمه‌های اجتماعی و استقرار نظام هماهنگ و متناسب با برنامه‌های تأمین
اجتماعی موضوع ماده یک قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و تعاریف مندرج در ماده 2
قانون مذکور به ویژه درباره شخص بیمه شده و مشمول این قانون در مورد افراد که به
هر عنوان در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار می‌کنند به شرح ماده 4 قانون و این‌که
مجرد ادعای
کارگر شاغل در کارگاه مشمول قانون در خصوص عدم دریافت مزد یا حقوق فی‌نفسه و فارغ
از احراز انجام کار رایگان در تمام مدت اشتغال به کار مفید عدم شمول قانون و زوال
و انتفاء مسئولیت سازمان تأمین اجتماعی در انجام وظایف و ارائه خدمات مربوطه نیست،
بنابراین بند یک بخشنامه 18432/1/52 مورخ 29/6/1376 خلاف قانون و خارج از حدود
اختیارات آن سازمان در وضع مقررات تشخیص داده می‌شود و به استناد قسمت دوم ماده 25
قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌شود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری –قربانعلی دری‌نجف‌آبادی