سیاست‏های فرهنگی ـ اجتماعی بهینه سازی وضعیت خوابگاه‎های دانشجویان کشور

سیاست‏های فرهنگی ـ اجتماعی بهینه سازی وضعیت خوابگاه‎های دانشجویان کشور
مصوب جلسه 502 مورخ 22/5/1381 شورای عالی انقلاب فرهنگی

شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه 502 مورخ 22/5/81، سیاست‎های فرهنگی ـ اجتماعی
بهینه‎سازی وضعیت خوابگاه‎های دانشجویان کشور را به این شرح تصویب کرد:
اهداف:
1ـ‌ ایجاد هماهنگی و همکاری در امر سیاستگذاری، برنامه‎ریزی، اجرایی و نظارتی به
منظور توسعه و
بهبود وضعیت خوابگاه‎های دانشجویی توسط دستگاه‎های ذی‎ربط.
2ـ احیا، حفظ و ترویج فرهنگ اسلامی در محیط‎های خوابگاهی با استفاده از روش‎های
کارآمد نظارتی
و مدیریتی.
3ـ ایجاد زمینة مساعد برای ارتقای سطح آگاهی‎ها، توانمندی‎ها و کشف استعدادهای
دانشجویان از
طریق فعالیت‎های فرهنگی و اجتماعی در محیط خوابگاه‎ها.
4ـ فراهم‎سازی شرایط و تسهیلات مناسب اقتصادی، رفاهی و خدماتی برای استفاده
دانشجویان در خوابگاه‎ ها.
مؤلفة 1: برنامه‎های فرهنگی ـ اجتماعی
راهبرد1:
برنامه‎ریزی برای استفادة مطلوب و هدفمند از اوقات فراغت دانشجویان در خوابگاه‎ها
و کشف و شکوفا نمودن استعدادها و توانایی‎های آنان.
سیاست‎های اجرایی:
ـ استفاده از توان فکری و علمی دانشجویان برای برگزاری کلاس‎های تقویتی و آمادگی
آزمون سراسری با همکاری نهادهای ذی‎ربط.
ـ برگزاری کلاس‎های هنری و آموزشی و اجرای مسابقات و پیش‎بینی امکان عرضة محصولات
هنری دانشجویان.


ـ جلب مشارکت و همکاری دانشجویان در انجام امور خیریه و عام‎المنفعه و آموزش
رایگان دانش‎آموزان محروم با همکاری نهادهای ذی‎ربط.
ـ تشویق دانشجویان به ورزش و گسترش فرهنگ ورزش همگانی.
ـ اتخاذ تدابیر مقتضی به منظور مهارت بخشی به دانشجویان در تحلیل مسائل فرهنگی ـ
اجتماعی و سیاسی جامعه.
راهبرد 2:
تقویت و اعمال مدیریت فرهنگی در خوابگاه‎ها و قانونمند کردن آن.
سیاست‎های اجرایی:
ـ استفاده بهینه از اساتید و محققان حوزوی و دانشگاهی برای اجرای برنامه‎های
آموزشی، تبلیغی و فرهنگی در خوابگاه‎ها.
ـ تعیین شاخص برای ارزیابی و نظارت بر وضعیت فرهنگی و اخلاقی دانشجویان در
خوابگاه‎ها.
ـ تدوین نظام مناسب ارزشیابی از عملکرد مسؤولان فرهنگی خوابگاه‎ها.
راهبرد3:
توجه به مسائل اخلاقی و تربیتی دانشجویان در خوابگاه‎های دانشجویی.
سیاست‎های اجرایی:
ـ‌ اتخاذ تدابیر و تدوین سیاست‎ها و برنامه‎های هماهنگ برای رشد و تعالی اخلاقی و
فرهنگی دانشجویان و پیشگیری از ترویج مفاسد اخلاقی و مسخ هویت فرهنگی آنان.
ـ تأکید بر سیاست‎های اقناعی و ارشادی به جای اعمال روش‎های منع و دفع در مواجهه
با معضلات فرهنگی و اخلاقی دانشجویان.
ـ تأکید بر اجرای آیین‎نامه انضباطی برای برخورد قاطع و قانونی با متخلفین شؤونات
اخلاقی و اسلامی در خوابگاه‎های دانشجویی.
ـ جذب و به کارگیری مشاورین روانشناس و خبره با گذراندن دوره‎های خاص، برای ارائه
خدمات مشاوره‎ای در خوابگاه‎ها.


ـ توسعه و تقویت ارتباط بین مدیران خوابگاه‎ها و خانواده‎های دانشجویان به منظور
هماهنگی بیشتر در رفع مشکلات آنان.
ـ جذب و استفاده بهینه از نیروهای مشاور برای آشنایی دانشجویان جدیدالورود با
معضلات و خطرات اخلاقی و فرهنگی شهرهای بزرگ.
راهبرد4:
اتخاذ تدابیر مقتضی به منظور جلب مشارکت هر چه بیشتر دانشجویان در اداره مطلوب
خوابگاه‎ها و ارائه برنامه‎ها و طرح‎های مختلف فرهنگی و اجتماعی.
سیاست‎های اجرایی:
ـ توسعه و تقویت تشکل‎های علمی ـ فرهنگی و اجتماعی به منظور افزایش نشاط و بالندگی
دانشجویان در خوابگاه‎ها.
ـ نیازسنجی از دانشجویان در مسائل عقیدتی، اخلاقی، عرفانی، فرهنگی، اجتماعی و
اتخاذ تدابیر مناسب برای پاسخگویی به سؤالات و شبهات آنان.
ـ تقویت روحیة مسؤولیت‎پذیری، جمع‎گرایی و فرهنگ زندگی جمعی و پیوندهای اجتماعی در
محیط خوابگاه‎های دانشجویی.
ـ گسترش امکانات اطلاع‎رسانی به دانشجویان در خوابگاه‎ها.
ـ حمایت مادی و معنوی از دانشجویان فعال در اجرای برنامه‎ها و فعالیت‎های فرهنگی ـ
اجتماعی در خوابگاه‎ها و معرفی چهره‎های پرتلاش و موفق.
راهبرد5:
تعمیق باورهای دینی و بنیه فرهنگی دانشجویان در خوابگاه‎ها.
سیاست‎های اجرایی:
ـ اهتمام خاص در خصوص اجرای برنامه‎های فرهنگی و عبادی و برگزاری نشست‎های دینی،
برپایی نمایشگاه‎ ها و بزرگداشت مناسبت‎ها و ایام الله.

ـ برگزاری اردوهای زیارتی ـ سیاحتی و گردشگری.
ـ گسترش معنویت و اخلاق، حفظ هویت دینی ـ ملی و بومی دانشجویان با تشویق آنان در
امور فرهنگی سالم و سازنده از طریق ارائة برنامه‎های فرهنگی ـ معنوی و تفریحی.

مؤلفة‎ 2: مدیریت و نظارت
راهبرد:
بهبود مدیریت و نظارت بر خوابگاه‎های دانشجویی در ابعاد مختلف.

سیاست‎های اجرایی:
ـ تعیین شرایط، ضوابط و ویژگی‎های خاص برای تصدی مسؤولیت خوابگاه‎ها براساس شایسته
سالاری و تجربة زندگی در خوابگاه‎های دانشجویی.
ـ برنامه‎ریزی برای جذب و تربیت مدیران فرهنگی و تربیتی ماهر و متخصص به منظور
مدیریت خوابگاه‎ها و برگزاری آموزش‎های ضمن خدمت برای آنان.
ـ نیازسنجی از دانشجویان در موضوعات مختلف و به کارگیری شیوه‎های جدید مدیریتی در
راستای رفع این نیازها و مشکلات.
ـ سوق دادن نظام مدیریتی خوابگاه‎ها به سمت افزایش مشارکت دانشجویان دانشگاه‎ها و
رعایت عدالت در تخصیص فرصت‎ها و امکانات.
ـ تدوین نظام کمّی و کیفی برای ارزیابی عملکرد مسؤولان خوابگاه‎ها.
ـ شناسایی، معرفی و تقدیر از مدیران و مسؤولان مبدع، خلاق و نمونة خوابگاه‎های
دانشجویی.
ـ ارائه گزارش در هر نیم سال تحصیلی به مسؤولان عالی رتبه وزارتخانه‎های ذی‏ربط و
رؤسای هر دانشگاه در خصوص وضعیت خوابگاه‎های دانشجویی در ابعاد مختلف.
ـ نظارت بر حضور و غیاب دانشجویان و ورود و خروج سایر افراد به خوابگاه‎های
دانشجویی.
ـ روشمند کردن نظارت بر وضعیت خوابگاه‎ها در ابعاد مختلف.

مؤلفة 3: اقتصاد

راهبرد:
توجه به مشکلات اقتصادی و معیشتی دانشجویان در خوابگاه‎ها بمنظور فراهم کردن زمینة
لازم برای فعالیت‎ های علمی، فرهنگی ـ دینی.
سیاست‎های اجرایی:
ـ برنامه‎ریزی جامع در خصوص گسترش کار دانشجویی (کاریابی) و مشارکت در امور مختلف
برای رفع مشکلات اقتصادی دانشجویان از طریق دستگاه‎های اجرایی ذی‎ربط.
ـ ایجاد صندوق قرض‎الحسنه دانشجویی در خوابگاه‎ها برای خدمات‎‎دهی به دانشجویان
سراسر کشور.
ـ ایجاد زمینة لازم برای تسهیل دریافت وام از صندوق رفاه دانشجویی، سیستم بانکی
کشور و صندوق‎های قرض‎الحسنة دانشجویی در خوابگاه‎ها.

مؤلفة 4: خدمات و رفاه
راهبرد:
توجه به تأمین و گسترش تسهیلات رفاهی و خدماتی و افزایش سطح بهداشت و نظافت عمومی
خوابگاه‎های دانشجویی.
سیاست‎های اجرایی:
ـ جلب مشارکت دستگاه‎های اجرایی ذی‎ربط و مشارکت مردمی برای رفع معضلات رفاهی ـ
خدماتی و بهداشتی خوابگاه‎ها.
ـ توجه جدی به بهسازی فیزیکی ـ زیباسازی و ایجاد فضای سبز و سرویس‎های بهداشتی و
خدمات کمک‎های اولیه و سرویس‎های گرمایشی و سرمایشی.




ـ توسعه و تأمین منابع، امکانات و تسهیلات لازم مورد نیاز دانشجویان در
خوابگاه‎های دانشجویی (تغذیه، ایاب و ذهاب، ارتباطات، امکانات آموزشی و مطالعاتی،
ورزشی، هنری، کتابخانه و نمازخانه‎).
ـ گسترش فرهنگ حفظ و نگهداری مطلوب از امکانات خوابگاه‎های دانشجویی به عنوان
اموال عمومی و همگانی.
ـ رعایت استاندارد در پذیرش تعداد دانشجو در هر خوابگاه به تناسب فضا و تعداد
اتاق.
مؤلفة 5: توسعة خوابگاه‎ها
راهبرد 1:
توسعه و احداث خوابگاه‎های جدید دانشجویی و تجهیز خوابگاه‎های فعلی.
سیاست‎های اجرایی:
ـ‌ هماهنگی میان دستگاه‎های اجرایی و نهادهای دولتی در خصوص حداکثر استفاده از
امکانات و منابع برای احداث و تجهیز خوابگاه‎ها.
ـ اهتمام به سرمایه‏گذاری جاری و عمرانی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت
بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی برای ساخت
و تجهیز خوابگاه‎های دانشجویی.
ـ فراهم کردن زمینة سرمایه‎گذاری بخش غیردولتی در احداث خوابگاه‎های دانشجویی از
طریق تشویق خیرّین و نیز معافیت‎های مالیاتی، معافیت‎های عوارض شهرداری، اعطای
تسهیلات بانکی با بهره اندک و تشویق و حمایت از سنت حسنة وقف برای توسعة
خوابگاه‎های دانشجویی.
ـ پیشنهاد لوایح قانونی برای افزایش اعتبارات ساخت و ساز و تجهیز خوابگاه‎های
دانشجویی.


راهبرد 2:
اهتمام نسبت به ساخت و تجهیز خوابگاه‎ها مطابق با الگوی استاندارد خوابگاه‎ها در
ابعاد مختلف و حفظ فرهنگ اسلامی در فضای فیزیکی خوابگاه‎ها.
سیاست‎های اجرایی:
ـ ارائة الگویی استاندارد از خوابگاه دانشجویی از لحاظ فیزیکی و معنوی و امنیتی با
توجه به ویژگی‎های جسمی و روحی دانشجویان.
ـ رعایت خصوصیات معماری اسلامی و ملی در فضای کالبدی خوابگاه‎ها.
ـ حتی‎المقدور کاهش فاصله مکانی میان دانشگاه و خوابگاه دانشجویی.
راهبرد 3:
رعایت عدالت در توزیع عادلانه امکانات و تسهیلات در خوابگاه‎های دانشجویی در سراسر
کشور.
سیاست‎های اجرایی:
ـ تهیة شناسنامه‎ای از امکانات و تسهیلات رفاهی و خدماتی موجود در خوابگاه‎های
دانشجویی و رفع معضلات موجود.
ـ بکارگیری تمام امکانات اجرایی دستگاه‎ها و مراکز ذی‎ربط برای بهبود وضع
خوابگاه‎ها در ابعاد مختلف.
تبصره:
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد
اسلامی در مدت شش ماه پس از اصلاح آیین‎نامه‎های موجود، دستورالعمل اجرایی این
سیاست‎ها را تهیه و با امضای بالاترین مقام ابلاغ می‎کنند./ص/502/2ـ1