نقل از شماره 16779-14/7/1381 روزنامه رسمی

نقل از شماره 16779-14/7/1381 روزنامه
رسمی
شماره هـ/80/455 و 80/47 16/6/1381
تاریخ: 27/5/1381 شماره دادنامه: 170-171 کلاسه پرونده: 80/47- 80/455
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: خانم زهرا کرامتی – خانم زهرا راستی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 1/24 مستمری‌ها سازمان تأمین اجتماعی
مقدمه: شکات طی دادخواست‌های تقدیمی اعلام داشته‌اند، در بند ج ماده 39 قانون
برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران آمده است «در طول
برنامه سوم تبصره 3 ردیف 3 ماده واحده قانون تأمین اجتماعی مصوب 27/7/1376 مجلس
شورای اسلامی به شرح ذیل اصلاح می‌شود: 1. در صورت فوت بیمه شده‌ای که بین ده تا
بیست سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد به بازماندگان وی به نسبت سنوات پرداخت
حق بیمه بدون الزام به رعایت ماده 111 قانون تأمین اجتماعی و به نسبت سهام مقرر در
ماده (83) همان قانون مستمری پرداخت می‌گردد». سازمان تأمین اجتماعی قسمت الف در
بند 3 بخشنامه شماره 1/24 که به استناد قانون فوق‌الذکر صادر کرده است چنین مقرر
می‌دارد «مفاد این بخشنامه مشمول بازماندگان بیمه‌شدگانی خواهد بود که فاقد شرایط
اصلی برقراری مستمری موضوع بندهای 1 و 4 بخش اول بخشنامه 24 مستمری‌ها بوده و از 1
/1/1379به بعد بیمه پرداز بوده باشند». قسمت اخیر بند مذکور مغایر با بند 1 و 2
قسمت ج ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه و بند 3 ماده 80 قانون تأمین اجتماعی است.
تبصره 3 ردیف 3 ماده 80 صراحتاً می‌گوید، بیمه شده‌ای که از تاریخ تصویب این قانون
(مهرم
اه 1376) به بعد فوت شود و فاقد شرایط مقرر در این بند باشد که شرط پرداخت 90 روز
حق بیمه ظرف سال قبل از فوت نیز از جمله شرایط است که داشتن این شرط ضروری نیست
متأسفانه مرجع تصویب بخشنامه 1/24 دقیقاً با هدف تضییق دایره شمول قانون برنامه سوم
اقدام کرده است. بنا به مراتب ابطال قسمت مورد نظر را تقاضا دارد. معاون حقوقی و
امور مجلس سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 42273/د/
7100 مورخ 11/12/1380 اعلام داشته‌اند، شاکی از عبارت «.... از تاریخ 1/1/1379 به
بعد بیمه‌گذار باشد...» دچار سوء برداشت شده است و این برداشت از قسمت معترض‌عنه
بخشنامه کاملاً ناصواب بوده است. منظور از عبارت مذکور این است که ارتباط بیمه‌ای
بیمه‌شدگان بعد از تاریخ 1/1/1379 نیز حفظ شده و قطع نشود. در تأیید و صحت قسمت
الف بند 3 مورد اعتراض می‌توان به بند (ج) ماده 39 قانون توسعه سوم اشاره کرد زیرا
موضوع بحث بند اخیرالذکر «فوت بیمه شده» است و بدیهی است بیمه شده نیز در ستون
قانونی تأمین اجتماعی به فردی اطلاق می‌شود که دارای ارتباط بیمه‌ای با سازمان
تأمین اجتماعی است لذا فوت بیمه شده مستلزم دوامر است،‌ اول این‌که فوت بیمه شده
در طول قان
ون برنامه یعنی از سال 1/1/1379 باید محقق شود. دوم این‌که متوقی هنگام فوت بیمه
شده است (دارای ارتباط بیمه‌ای با سازمان است) با عنایت به مراتب مذکور درخواست رد
شکایت را دارد. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست
حجةالاسلام‌والمسلمین دری‌نجف‌آبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا و مستشاران
شعب تجدید نظر دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آرا به
شرح آتی مبادرت به صدور رأی می‌کند.

رأی هیأت عمومی
به موجب شق یک بند (ج) ماده 39 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی
جمهوری اسلامی ایران موضوع اصلاح تبصره 3 ماده 80 قانون تأمین اجتماعی مصوب 17/1/
1379 «در صورت فوت بیمه شده‌ای که بین ده تا بیست سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته
باشد به بازماندگان وی به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه بدون الزام به رعایت ماده 111
قانون تأمین اجتماعی و به نسبت به سهام مقرر در ماده 83 همان قانون مستمری پرداخت
می‌شود». نظر به این‌که سیاق عبارات حکم مقنن مفید ضرورت استمرار پرداخت حق بیمه
در ایام متصل به فوت شخص بیمه شده نیست، بنابراین بند الف شق 3 بخشنامه شماره 1/24
مستمری‌ها از جهت این‌که اجرای حکم قانونگذار را به شرط پرداخت استمرار حق بیمه در
ایام متصل به فوت شخص بیمه مقید و محدود کرده است، خلاف قانون و خارج از حدود
اختیارات سازمان تأمین اجتماعی در وضع مقررات دولتی تشخیص داده می‌شود و به استناد
قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می‌شود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری – قربانعلی دری‌نجف‌آبادی