آییننامه مؤسسات آموزش عالی حوزوی
آییننامه مؤسسات آموزش عالی حوزوی
مصوب جلسه 507 مورخ 28/8/1381 شورای عالی انقلاب فرهنگی
مقدمه
به منظور تحقق اهداف والای حوزة علمیه و تحقق مصوبات شورای عالی حوزة علمیة قم،
مؤسسات آموزش عالی حوزوی که در این آییننامه «مؤسسه» نامیده میشوند با اهداف زیر
تأسیس میشود.
تعریف: مراد از مؤسسات آموزش عالی حوزوی مؤسساتی است که منحصراً از طلاب علوم دینی
گزینش می نمایند و برنامههای آموزشی آن منطبق با برنامههای شورای عالی حوزة
علمیة قم میباشد.
ماده 1ـ اهداف مؤسسه:
الف ـ گسترش فرهنگ و معارف اسلامی.
ب ـ مطالعه و تحقیق در علوم انسانی و معارف اسلامی و تربیت دانشمندان و محققان
متعهد.
ج ـ تربیت طلاب و فضلای مستعد برای مقابله با اندیشههای انحرافی و التقاطی.
د ـ تربیت مدرس، محقق، مبلغ اسلامی و متخصص در رشتههای علوم انسانی به منظور
تبیین معارف اسلامی و تأمین نیاز جامعة اسلامی.
هـ ـ تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد برای مراکز مختلف آموزشی.
ماده 2:
مؤسسه دارای شخصیت حقوقی مستقل است که براساس ضوابط و آییننامههای مصوب شورای
عالی حوزة علمیة قم و در چارچوب مفاد این آییننامه فعالیت داشته و رئیس آن
نمایندة قانونی مؤسسه در مقابل مراجع ذیصلاح و اشخاص ثالث میباشد.
ماده 3ـ ارکان مؤسسه:
1ـ مؤسس یا هیئت مؤسس
2ـ هیئت امنا
3ـ رئیس مؤسسه
4ـ شورای مؤسسه
ماده 4ـ مؤسس یا هیئت مؤسس:
صلاحیت مؤسس یا هیئت مؤسس توسط شورای عالی حوزه علمیه قم احراز میگردد.
ماده 5ـ وظایف و اختیارات مؤسس یا هیئت مؤسس:
1ـ تدوین و پیشنهاد تغییرات اساسنامة مؤسسه به شورای عالی حوزة علمیة قم.
2ـ کسب امتیاز و مجوزهای لازم از شورای عالی و سایر مراجع ذیصلاح.
3ـ فراهم کردن مقدمات و امکانات لازم برای شروع کار مؤسسه.
4ـ تعیین آن عده از هیئت امنا که باید از طرف مؤسس و یا هیئت مؤسس تعیین شوند و
عزل هر یک از آنها.
5ـ پیشنهاد فضلا و اعضای هیئت امنا به شورای عالی حوزة علمیة قم.
6ـ نظارت بر فعالیتهای مؤسسه برای تحقق اهدافی که به منظور آن تأسیس شده است.
7ـ تصویب پیشنهادهای هیئت امنا در خصوص توسعة مؤسسه و فعالیتهای آن و ارسال آن به
شورای عالی حوزه علمیة قم.
ماده 6:
هر مؤسسه آموزش عالی حوزهای پس از کسب مجوز تأسیس دارای یک هیئت امنا متشکل از 5
تا 9 نفر با ترکیب زیر خواهد بود که برای مدت 4 سال انتخاب میشوند. انتخاب مجدد
اعضا بلامانع است.
1ـ حداکثر سه نفر از اعضای هیئت مؤسس و در صورتی که مؤسس شخصیت حقوقی باشد به
معرفی مؤسس.
2ـ سه تا پنج نفر از فضلای شناخته شدة حوزة علمیه با تصویب شورای عالی حوزة علمیه
قم.
3ـ نمایندة شورای عالی حوزة علمیة قم.
تبصره 1: در ترکیب هیئت امنا لزوماً حضور یکی از مؤسسین و نیز نماینده شورای عالی
حوزة علمیه قم ضروری است.
تبصره 2: هر هیئت امنا دارای یک رئیس به انتخاب اعضا خواهد بود.
تبصره 3: نحوة ادارة جلسات هیئت امنا براساس آییننامة داخلی خواهد بود که در
اولین جلسة هیئت امنا تهیه و به تصویب میرسد.
ماده 7ـ وظایف و اختیارات هیئت امنا:
1ـ پیشنهاد رئیس مؤسسه به شورای عالی حوزة علمیه قم.
2ـ تصویب اساسنامة مؤسسه که از طرف رئیس مؤسسه پیشنهاد میشود.
3ـ تصویب بودجة جاری و عمرانی و تحقیقاتی مؤسسه.
4ـ تعیین خزانهدار و حسابرس رسمی برای مؤسسه.
5ـ تأیید حسابها و ترازنامة سالانة مؤسسه با توجه به گزارش حسابرس مؤسسه.
6ـ جذب هدایا و کمکهای نقدی و غیرنقدی از اشخاص حقیقی و حقوقی.
7ـ تصویب مقررات استخدامی و تعرفة حقوق و دستمزد و مزایا.
8ـ پیشنهاد تأسیس شعب یا انحلال واحدها به هیئت مؤسس.
9ـ تصویب آییننامة تشکیل شورای مؤسسه.
10ـ تصویب اخذ وام.
11ـ تصویب تعداد پذیرش طلاب که از طرف رئیس مؤسسه پیشنهاد میگردد.
تبصره 1: تعداد پذیرش طلاب در هر سال و دورة تحصیلی باید به تأیید مدیریت حوزة
علمیة قم برسد.
تبصره 2: هرگونه تغییر در اختیارات و وظایف هیئتامنا باید به تصویب شورای عالی
حوزة علمیه قم برسد.
12ـ پیشنهاد ضوابط و نحوة گزینش طلاب و اساتید مؤسسه برای تصویب به شورای عالی
حوزة
علمیة قم.
13ـ تنظیم و تصویب آییننامة داخلی هیئت امنا.
ماده 8ـ رئیس مؤسسه:
رئیس مؤسسه مسئول ادارة کلیة امور مؤسسه میباشد که به پیشنهاد هیئت امنا و پس از
تأیید شورای عالی برای مدت پنج سال منصوب میشود.
تبصره: پذیرش استعفاء و یا عزل رئیس مؤسسه پس از تصویب هیئت امنا با حکم رئیس هیئت
امنا خواهد بود.
ماده 9ـ وظایف و اختیارات رئیس مؤسسه:
1ـ ادارة کلیة امور مؤسسه.
2ـ اجرای مصوبات مدیریت حوزة علمیة قم و هیئت امنا.
3ـ تهیه و تنظیم و پیشنهاد بودجة سالانة مؤسسه به هیئت امنا برای تصویب.
4ـ استخدام، انتصاب و عزل کارکنان مؤسسه با رعایت ضوابط، مقررات و آییننامههای
مؤسسه.
5ـ انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی.
6ـ امضای کلیة اسناد مالی و غیرمالی و اوراق بهادار و تعهدآور برای مؤسسه.
ماده 10ـ شورای مؤسسه:
اختیارات و وظایف شورای مؤسسه و همچنین کمیسیونهای تخصصی آن حسب مورد طبق ضوابط
معمول در مؤسسات آموزش عالی تابع شورای عالی حوزة علمیة قم تعیین خواهد شد.
تبصره: ترکیب اعضای شورای مؤسسه و وظایف آن مطابق آییننامه تهیه و به تأیید شورای
عالی حوزة علمیة قم خواهد رسید.
ماده 11:
الف ـ آییننامههای مربوط به امور آموزشی، امتحانی و انضباطی و شرایط پذیرش علمی
طلاب و مدت دوره تحصیلی توسط رئیس مؤسسه تهیه و پس از تأیید هیئت امنا به تصویب
مدیریت حوزه علمیه قم میرسد.
ب ـ اختیار تصویب سرفصلها و مواد درسی رشتههای تحصیلی (موضوع مصوبه جلسه 502
مورخ 22/5/81 شورای عالی انقلاب فرهنگی) به شورای عالی حوزة علمیة قم تفویض شده
است.
ج ـ اعطای مدرک و دانشنامه مؤسسه مطابق مصوبة جلسه 368 مورخ 3/11/74 شورای عالی
انقلاب فرهنگی خواهد بود.
ماده 12ـ انحلال مؤسسه:
انحلال مؤسسه بنا به پیشنهاد هیئت مؤسس و تصویب شورای عالی حوزة علمیة قم
امکانپذیر خواهد بود و پس از تصویب، هیئت تسویه مرکب از سه نفر که دو نفر به
انتخاب هیئت مؤسس و یک نفر به انتخاب شورای عالی حوزة علمیة قم تشکیل و با رعایت
مقررات قانونی امر تسویه را به عهده خواهند داشت. پس از تسویه، واگذاری اموال و
دارائیهای باقیمانده حسب تشخیص شورای عالی حوزة علمیة قم به حوزة علمیة قم انتقال
داده خواهد شد.
تبصره: در صورت تصویب انحلال، هیئت مؤسس با هماهنگی مدیریت حوزة علمیة قم موظف است
کلیة تعهدات مربوط به طلاب موجود در آن را تا اتمام دورة تحصیلات آنها به نحو
مطلوب به انجام برساند.
ماده 13:
کلیه امور مربوط به مؤسسات آموزش عالی حوزوی خواهران توسط مرکز مدیریت حوزههای
علمیه خواهران و با ضوابط مندرج در این آییننامه انجام خواهد شد.
ماده 14:
هرگونه تغییر یا اصلاح در مواد این آییننامه به پیشنهاد شورای عالی حوزه علمیه قم
و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی امکانپذیر خواهد بود.
آییننامه فوق مشتمل بر 14 ماده و 8 تبصره در جلسه 507 مورخ 28/8/81 به تصویب
شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید./ص/507/1ـ2/1
مصوب جلسه 507 مورخ 28/8/1381 شورای عالی انقلاب فرهنگی
مقدمه
به منظور تحقق اهداف والای حوزة علمیه و تحقق مصوبات شورای عالی حوزة علمیة قم،
مؤسسات آموزش عالی حوزوی که در این آییننامه «مؤسسه» نامیده میشوند با اهداف زیر
تأسیس میشود.
تعریف: مراد از مؤسسات آموزش عالی حوزوی مؤسساتی است که منحصراً از طلاب علوم دینی
گزینش می نمایند و برنامههای آموزشی آن منطبق با برنامههای شورای عالی حوزة
علمیة قم میباشد.
ماده 1ـ اهداف مؤسسه:
الف ـ گسترش فرهنگ و معارف اسلامی.
ب ـ مطالعه و تحقیق در علوم انسانی و معارف اسلامی و تربیت دانشمندان و محققان
متعهد.
ج ـ تربیت طلاب و فضلای مستعد برای مقابله با اندیشههای انحرافی و التقاطی.
د ـ تربیت مدرس، محقق، مبلغ اسلامی و متخصص در رشتههای علوم انسانی به منظور
تبیین معارف اسلامی و تأمین نیاز جامعة اسلامی.
هـ ـ تربیت نیروی انسانی متخصص و متعهد برای مراکز مختلف آموزشی.
ماده 2:
مؤسسه دارای شخصیت حقوقی مستقل است که براساس ضوابط و آییننامههای مصوب شورای
عالی حوزة علمیة قم و در چارچوب مفاد این آییننامه فعالیت داشته و رئیس آن
نمایندة قانونی مؤسسه در مقابل مراجع ذیصلاح و اشخاص ثالث میباشد.
ماده 3ـ ارکان مؤسسه:
1ـ مؤسس یا هیئت مؤسس
2ـ هیئت امنا
3ـ رئیس مؤسسه
4ـ شورای مؤسسه
ماده 4ـ مؤسس یا هیئت مؤسس:
صلاحیت مؤسس یا هیئت مؤسس توسط شورای عالی حوزه علمیه قم احراز میگردد.
ماده 5ـ وظایف و اختیارات مؤسس یا هیئت مؤسس:
1ـ تدوین و پیشنهاد تغییرات اساسنامة مؤسسه به شورای عالی حوزة علمیة قم.
2ـ کسب امتیاز و مجوزهای لازم از شورای عالی و سایر مراجع ذیصلاح.
3ـ فراهم کردن مقدمات و امکانات لازم برای شروع کار مؤسسه.
4ـ تعیین آن عده از هیئت امنا که باید از طرف مؤسس و یا هیئت مؤسس تعیین شوند و
عزل هر یک از آنها.
5ـ پیشنهاد فضلا و اعضای هیئت امنا به شورای عالی حوزة علمیة قم.
6ـ نظارت بر فعالیتهای مؤسسه برای تحقق اهدافی که به منظور آن تأسیس شده است.
7ـ تصویب پیشنهادهای هیئت امنا در خصوص توسعة مؤسسه و فعالیتهای آن و ارسال آن به
شورای عالی حوزه علمیة قم.
ماده 6:
هر مؤسسه آموزش عالی حوزهای پس از کسب مجوز تأسیس دارای یک هیئت امنا متشکل از 5
تا 9 نفر با ترکیب زیر خواهد بود که برای مدت 4 سال انتخاب میشوند. انتخاب مجدد
اعضا بلامانع است.
1ـ حداکثر سه نفر از اعضای هیئت مؤسس و در صورتی که مؤسس شخصیت حقوقی باشد به
معرفی مؤسس.
2ـ سه تا پنج نفر از فضلای شناخته شدة حوزة علمیه با تصویب شورای عالی حوزة علمیه
قم.
3ـ نمایندة شورای عالی حوزة علمیة قم.
تبصره 1: در ترکیب هیئت امنا لزوماً حضور یکی از مؤسسین و نیز نماینده شورای عالی
حوزة علمیه قم ضروری است.
تبصره 2: هر هیئت امنا دارای یک رئیس به انتخاب اعضا خواهد بود.
تبصره 3: نحوة ادارة جلسات هیئت امنا براساس آییننامة داخلی خواهد بود که در
اولین جلسة هیئت امنا تهیه و به تصویب میرسد.
ماده 7ـ وظایف و اختیارات هیئت امنا:
1ـ پیشنهاد رئیس مؤسسه به شورای عالی حوزة علمیه قم.
2ـ تصویب اساسنامة مؤسسه که از طرف رئیس مؤسسه پیشنهاد میشود.
3ـ تصویب بودجة جاری و عمرانی و تحقیقاتی مؤسسه.
4ـ تعیین خزانهدار و حسابرس رسمی برای مؤسسه.
5ـ تأیید حسابها و ترازنامة سالانة مؤسسه با توجه به گزارش حسابرس مؤسسه.
6ـ جذب هدایا و کمکهای نقدی و غیرنقدی از اشخاص حقیقی و حقوقی.
7ـ تصویب مقررات استخدامی و تعرفة حقوق و دستمزد و مزایا.
8ـ پیشنهاد تأسیس شعب یا انحلال واحدها به هیئت مؤسس.
9ـ تصویب آییننامة تشکیل شورای مؤسسه.
10ـ تصویب اخذ وام.
11ـ تصویب تعداد پذیرش طلاب که از طرف رئیس مؤسسه پیشنهاد میگردد.
تبصره 1: تعداد پذیرش طلاب در هر سال و دورة تحصیلی باید به تأیید مدیریت حوزة
علمیة قم برسد.
تبصره 2: هرگونه تغییر در اختیارات و وظایف هیئتامنا باید به تصویب شورای عالی
حوزة علمیه قم برسد.
12ـ پیشنهاد ضوابط و نحوة گزینش طلاب و اساتید مؤسسه برای تصویب به شورای عالی
حوزة
علمیة قم.
13ـ تنظیم و تصویب آییننامة داخلی هیئت امنا.
ماده 8ـ رئیس مؤسسه:
رئیس مؤسسه مسئول ادارة کلیة امور مؤسسه میباشد که به پیشنهاد هیئت امنا و پس از
تأیید شورای عالی برای مدت پنج سال منصوب میشود.
تبصره: پذیرش استعفاء و یا عزل رئیس مؤسسه پس از تصویب هیئت امنا با حکم رئیس هیئت
امنا خواهد بود.
ماده 9ـ وظایف و اختیارات رئیس مؤسسه:
1ـ ادارة کلیة امور مؤسسه.
2ـ اجرای مصوبات مدیریت حوزة علمیة قم و هیئت امنا.
3ـ تهیه و تنظیم و پیشنهاد بودجة سالانة مؤسسه به هیئت امنا برای تصویب.
4ـ استخدام، انتصاب و عزل کارکنان مؤسسه با رعایت ضوابط، مقررات و آییننامههای
مؤسسه.
5ـ انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی.
6ـ امضای کلیة اسناد مالی و غیرمالی و اوراق بهادار و تعهدآور برای مؤسسه.
ماده 10ـ شورای مؤسسه:
اختیارات و وظایف شورای مؤسسه و همچنین کمیسیونهای تخصصی آن حسب مورد طبق ضوابط
معمول در مؤسسات آموزش عالی تابع شورای عالی حوزة علمیة قم تعیین خواهد شد.
تبصره: ترکیب اعضای شورای مؤسسه و وظایف آن مطابق آییننامه تهیه و به تأیید شورای
عالی حوزة علمیة قم خواهد رسید.
ماده 11:
الف ـ آییننامههای مربوط به امور آموزشی، امتحانی و انضباطی و شرایط پذیرش علمی
طلاب و مدت دوره تحصیلی توسط رئیس مؤسسه تهیه و پس از تأیید هیئت امنا به تصویب
مدیریت حوزه علمیه قم میرسد.
ب ـ اختیار تصویب سرفصلها و مواد درسی رشتههای تحصیلی (موضوع مصوبه جلسه 502
مورخ 22/5/81 شورای عالی انقلاب فرهنگی) به شورای عالی حوزة علمیة قم تفویض شده
است.
ج ـ اعطای مدرک و دانشنامه مؤسسه مطابق مصوبة جلسه 368 مورخ 3/11/74 شورای عالی
انقلاب فرهنگی خواهد بود.
ماده 12ـ انحلال مؤسسه:
انحلال مؤسسه بنا به پیشنهاد هیئت مؤسس و تصویب شورای عالی حوزة علمیة قم
امکانپذیر خواهد بود و پس از تصویب، هیئت تسویه مرکب از سه نفر که دو نفر به
انتخاب هیئت مؤسس و یک نفر به انتخاب شورای عالی حوزة علمیة قم تشکیل و با رعایت
مقررات قانونی امر تسویه را به عهده خواهند داشت. پس از تسویه، واگذاری اموال و
دارائیهای باقیمانده حسب تشخیص شورای عالی حوزة علمیة قم به حوزة علمیة قم انتقال
داده خواهد شد.
تبصره: در صورت تصویب انحلال، هیئت مؤسس با هماهنگی مدیریت حوزة علمیة قم موظف است
کلیة تعهدات مربوط به طلاب موجود در آن را تا اتمام دورة تحصیلات آنها به نحو
مطلوب به انجام برساند.
ماده 13:
کلیه امور مربوط به مؤسسات آموزش عالی حوزوی خواهران توسط مرکز مدیریت حوزههای
علمیه خواهران و با ضوابط مندرج در این آییننامه انجام خواهد شد.
ماده 14:
هرگونه تغییر یا اصلاح در مواد این آییننامه به پیشنهاد شورای عالی حوزه علمیه قم
و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی امکانپذیر خواهد بود.
آییننامه فوق مشتمل بر 14 ماده و 8 تبصره در جلسه 507 مورخ 28/8/81 به تصویب
شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید./ص/507/1ـ2/1