تصویب آیین نامه اجرایی ماده (156) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
تصویب
آییننامه اجرایی ماده (156) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و
فرهنگیجمهوری اسلامی ایران
شماره : .19332ت23832ه
تاریخ : 1381.10.17
سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور
هیأت وزیران در جلسه مورخ 1381.10.8 بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای فرهنگ و
ارشاد اسلامی ،کشور، سازمان تبلیغات اسلامی و سازمان تربیت بدنی، موضوع نامه
شماره 319.1530ـ105.5863 مورخ1379.9.16 سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، و به
استناد ماده (156) قانون برنامه سوم اقتصادی، اجتماعیو فرهنگی جمهوری اسلامی
ایران ـ مصوب 1379 ـ آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
آییننامه اجرایی ماده (156) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و
فرهنگیجمهوری اسلامی ایران "
ماده 1ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا حسب شرایط و موقعیت جغرافیایی، جمعیتی،
تاریخی و بافتفرهنگی و اجتماعی هر شهر و یا روستا موظفند با همکاری دستگاههای
دولتی و با استفاده از امکانات شهرداریها ودهیاریها، سازمانهای غیردولتی و
کمکهای مردمیو نیز توانمندیهای حوزه تحت پوشش خود اقدامات ذیل رابه عمل آورند:
1ـ مطالعه، شناخت و بررسی مشکلات، مسائل، نیازها و توانمندیهای فرهنگی، هنری،
آموزشی، ورزشی ومیراث فرهنگی شهر و روستای مربوط جهت ارایه راهکارهای مناسب به
سازمانها و دستگاههای ذی ربط.
2ـ بررسی نیازها و اولویتهای ورزشی، فرهنگی و آموزشی شهر یا روستای مربوط و اعلام
به دستگاههای ذیربط.
3ـ مساعدت و همکاری در جهت حفظ، نگهداری و تعیین حریم بافت تاریخی، آثار و ابنیه
تاریخی و گلزارشهدا.
4ـ آشنایی با برنامهها، اعتبارات و سیاستهای سازمانها و دستگاههای اجرایی
مرتبط در خصوص مسائلفرهنگی، ورزشی، هنری، آموزشی و میراث فرهنگی به منظور اطلاع و
همکاری با دستگاههای اجرایی.
5 ـ پیشنهاد میزان اعتبارات مورد نیاز فعالیتهای فرهنگی، هنری، آموزشی، ورزشی و
حفظ میراث فرهنگیشهر و روستا به دستگاههای مربوط.
6ـ پیشنهاد برنامههای سالیانه در امور دینی، فرهنگی، ورزشی، آموزشی و هنری همچون
برپایی جشنوارهها،نمایشگاهها، مسابقات علمی، فرهنگی و هنری و گرامیداشت ایام
ا... بر اساس سیاستها، اولویتها و ارزیابیهایانجام شده به دستگاههای ذی ربط.
تبصره ـ پیشنهادها و مصوبات شوراها برای دستگاهها در زمینههای یاد شده، یکی از
مبانی تصمیمگیری وبرنامهریزی محسوب میگردد و دستگاههای اجرایی حسب مورد
پیشنهادها و مصوبات شوراهای اسلامی شهر وروستا را که با وظایف و مأموریتهای آنها
مرتبط باشد براساس امکانات و اعتبارات در برنامههای اجرایی خودمنظور مینمایند.
ماده 2ـ شوراها موظفند تسهیلات و شرایط مناسب جهت بهره مندی اقشار مختلف از
امکانات فرهنگی،هنری، آموزشی و میراث فرهنگی نظیر کتابخانهها، نمایشگاهها،
فرهنگسراها، خانههای فرهنگ، سینماها،سالنهای نمایش، مجموعههای ورزشی، مراکز
آموزشی، موزهها و آثار و ابنیه تاریخی را از طریق اتخاذ روشهایمناسب محلی و
منطقهای با هماهنگی دستگاههای اجرایی ذی ربط فراهم نمایند.
ماده 3ـ مساعدت و مشارکت در نحوه اداره، نگهداری و بهره برداری از کلیه مراکز
فرهنگی، آموزشی، هنری ومیراث فرهنگی با موافقت دستگاههای ذی ربط، به عهده
شوراهای اسلامی شهر و روستا است.
ماده 4ـ نظارت بر اجرای ضوابط حفاظتی بناها، مجموعهها، محوطهها و بافتهای
تاریخی که به هر نحویمشمول ضوابط میراث فرهنگی کشور میشوند به عهده شوراهای
اسلامی شهر و روستا است.
ماده 5 ـ به منظور افزایش بهرهوری و مشارکت عمومی، شوراها موظفند راههای جلب
مشارکت سازمانها وتشکلهای غیر دولتی در زمینه شناخت مشکلات و مسائل فرهنگی،
هنری، ورزشی، آموزشی و حفاظت از آثار وابنیه تاریخی و فرهنگی را بررسی و در صورت
لزوم با هماهنگی دستگاههای ذی ربط اداره این مراکز را درچارچوب سیاستهای دولت
بر عهده این سازمانها قرار دهند.
ماده 6ـ مساعدت و مشارکت در زیباسازی و ایمنی فضاهای فرهنگی، بافتها و آثار
تاریخی و دفاع مقدس،بقاع متبرکه، آرامگاه مشاهیر، مساجد، حسینیهها، تکایا،
بازارها و گورستانها با رعایت تناسب با ویژگیهایبافتهای تاریخی و اولویت در
ارایه خدمات شهری (از قبیل محوطه سازی، کف سازی، روشنایی مناسب، مجعآوری و دفع
آبهای سطحی، تأمین آب آشامیدنی، برق، تلفن، گاز و ایمن سازی در برابر سوانح طبیعی
و آتش سوزی ونصب تابلوهای راهنمایی) با بهرهگیری از تکنیکهای فنی با همکاری
دستگاههای ذی ربط به عهده شوراهایاسلامی شهر و روستا است.
اجرای تصمیمات شورا در موارد فوق به عهده شهرداریها و دهیاریها میباشد.
ماده 7ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا بر اساس امکانات خود میتوانند حمایت و
مساعدت مالی بهسازمانهای غیر دولتی و اشخاص در جهت معرفی میراث فرهنگی و ایجاد
موزه، مساجد، نمایشگاه، آموزشگاه،ورزشگاه و کارگاههای هنرهای سنتی، جشنوارهها،
کتابخانه و مجتمعهای فرهنگی ـ هنری را در چارچوب ضوابطدستگاههای اجرایی عهده
دار شوند.
همچنین شورا میتواند از مالکین و متصرفین قانونی آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی
حمایت مالی به عملآورد.
ماده 8ـ حمایت و مساعدت از هنرمندان هنرهای سنتی در رشتههای موسیقی، هنرهای
نمایشی و تجسمیبهویژه هنرمندان برگزیدهای که نسبت به تولید آثار اصیل اقدام
میکنند یا در رشتههای هنری رو به اضمحلال فعالیتدارند همچنین حمایت و مساعدت از
قهرمانان ملی، پیشکسوتان ورزشی و متخصصین ورزشی از وظایفشوراهای اسلامی شهر و
روستا است.
ماده 9ـ حمایت از تشکیل و توسعه فعالیت انجمنهای میراث فرهنگی، انجمنهای ورزشی،
هنری، فرهنگی، آموزشی دوستداران میراث فرهنگی و تشکلهای صنفی حرف و مشاغل مرتبط،
از وظایف شوراهای اسلامی شهرو روستا است.
ماده 10ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا میتوانند در جهت حمایت و مساعدت مالی و
اجرایی ازپژوهشگران، فرهیختگان علمیو فرهنگی و مؤسسین پایگاهها و مؤسسات پژوهشی
در زمینه میراث فرهنگی،ورزشی و هنر اقدام کنند.
ماده 11ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا میتوانند از صاحبان مشاغل سنتی و بومیکه
بیانگر هویت و ممیزاتتاریخی و فرهنگی شهر یا روستا است حمایت و مساعدت مالی و
اجرایی نمایند.
ماده 12ـ همکاری با سازمانهای مربوط برای اتخاذ تدابیر لازم به منظور جلوگیری از
تخریب، سرقت،حفاری غیر مجاز و سایر جرایم علیه میراث فرهنگی و ایجاد هماهنگی بین
دستگاههای اجرایی، انتظامیو قضاییبه منظور مبارزه با وقوع جرایم فوق الذکر از
وظایف شوراهای اسلامی شهر و روستا است.
ماده 13ـ شوراها موظفند در زمینه تنظیم و تغییر طرحهای هادی، تفصیلی و جامع
مربوط به بافتقدیمیشهرها و روستاها با سازمانهای ذی ربط هماهنگی لازم را به عمل
آورند.
ماده 14ـ سازمان میراث فرهنگی کشور حدود عرصه و حریم و ضوابط حفاظتی و کاربردی
بناها، مجموعهها وبافتهای تاریخی شهر یا روستا را به شوراهای شهر یا روستا
اعلام و حسب مورد خدمات کارشناسی و فنی لازم رادر کلیه زمینههای مرتبط با میراث
فرهنگی اعم از حفاظت، پژوهش و معرفی میراث فرهنگی ارایه خواهد نمود.
تبصره ـ سازمان میراث فرهنگی کشور، جهت آشنایی اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا
با قوانین وضوابط میراث فرهنگی کشور، اقدامات آموزشی لازم را به عمل آورد.
ماده 15ـ کلیه سازمانها و دستگاههای اجرایی ملی و محلی مکلفند در اجرای ماده
(156) قانون برنامه سومتوسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در
دریافت پیشنهادها و برنامههای شوراهایاسلامی شهر و روستا، با شوراهای یاد شده
همکاری نمایند.
ماده 16ـ نظارت بر حسن اجرای این آییننامه در سطح روستا، بخش، شهر و شهرستان به
عهده شورایاسلامی فرادست میباشد.
محمدرضا عارف - معاون اول رییسجمهور
آییننامه اجرایی ماده (156) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و
فرهنگیجمهوری اسلامی ایران
شماره : .19332ت23832ه
تاریخ : 1381.10.17
سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور
هیأت وزیران در جلسه مورخ 1381.10.8 بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای فرهنگ و
ارشاد اسلامی ،کشور، سازمان تبلیغات اسلامی و سازمان تربیت بدنی، موضوع نامه
شماره 319.1530ـ105.5863 مورخ1379.9.16 سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، و به
استناد ماده (156) قانون برنامه سوم اقتصادی، اجتماعیو فرهنگی جمهوری اسلامی
ایران ـ مصوب 1379 ـ آییننامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
آییننامه اجرایی ماده (156) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و
فرهنگیجمهوری اسلامی ایران "
ماده 1ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا حسب شرایط و موقعیت جغرافیایی، جمعیتی،
تاریخی و بافتفرهنگی و اجتماعی هر شهر و یا روستا موظفند با همکاری دستگاههای
دولتی و با استفاده از امکانات شهرداریها ودهیاریها، سازمانهای غیردولتی و
کمکهای مردمیو نیز توانمندیهای حوزه تحت پوشش خود اقدامات ذیل رابه عمل آورند:
1ـ مطالعه، شناخت و بررسی مشکلات، مسائل، نیازها و توانمندیهای فرهنگی، هنری،
آموزشی، ورزشی ومیراث فرهنگی شهر و روستای مربوط جهت ارایه راهکارهای مناسب به
سازمانها و دستگاههای ذی ربط.
2ـ بررسی نیازها و اولویتهای ورزشی، فرهنگی و آموزشی شهر یا روستای مربوط و اعلام
به دستگاههای ذیربط.
3ـ مساعدت و همکاری در جهت حفظ، نگهداری و تعیین حریم بافت تاریخی، آثار و ابنیه
تاریخی و گلزارشهدا.
4ـ آشنایی با برنامهها، اعتبارات و سیاستهای سازمانها و دستگاههای اجرایی
مرتبط در خصوص مسائلفرهنگی، ورزشی، هنری، آموزشی و میراث فرهنگی به منظور اطلاع و
همکاری با دستگاههای اجرایی.
5 ـ پیشنهاد میزان اعتبارات مورد نیاز فعالیتهای فرهنگی، هنری، آموزشی، ورزشی و
حفظ میراث فرهنگیشهر و روستا به دستگاههای مربوط.
6ـ پیشنهاد برنامههای سالیانه در امور دینی، فرهنگی، ورزشی، آموزشی و هنری همچون
برپایی جشنوارهها،نمایشگاهها، مسابقات علمی، فرهنگی و هنری و گرامیداشت ایام
ا... بر اساس سیاستها، اولویتها و ارزیابیهایانجام شده به دستگاههای ذی ربط.
تبصره ـ پیشنهادها و مصوبات شوراها برای دستگاهها در زمینههای یاد شده، یکی از
مبانی تصمیمگیری وبرنامهریزی محسوب میگردد و دستگاههای اجرایی حسب مورد
پیشنهادها و مصوبات شوراهای اسلامی شهر وروستا را که با وظایف و مأموریتهای آنها
مرتبط باشد براساس امکانات و اعتبارات در برنامههای اجرایی خودمنظور مینمایند.
ماده 2ـ شوراها موظفند تسهیلات و شرایط مناسب جهت بهره مندی اقشار مختلف از
امکانات فرهنگی،هنری، آموزشی و میراث فرهنگی نظیر کتابخانهها، نمایشگاهها،
فرهنگسراها، خانههای فرهنگ، سینماها،سالنهای نمایش، مجموعههای ورزشی، مراکز
آموزشی، موزهها و آثار و ابنیه تاریخی را از طریق اتخاذ روشهایمناسب محلی و
منطقهای با هماهنگی دستگاههای اجرایی ذی ربط فراهم نمایند.
ماده 3ـ مساعدت و مشارکت در نحوه اداره، نگهداری و بهره برداری از کلیه مراکز
فرهنگی، آموزشی، هنری ومیراث فرهنگی با موافقت دستگاههای ذی ربط، به عهده
شوراهای اسلامی شهر و روستا است.
ماده 4ـ نظارت بر اجرای ضوابط حفاظتی بناها، مجموعهها، محوطهها و بافتهای
تاریخی که به هر نحویمشمول ضوابط میراث فرهنگی کشور میشوند به عهده شوراهای
اسلامی شهر و روستا است.
ماده 5 ـ به منظور افزایش بهرهوری و مشارکت عمومی، شوراها موظفند راههای جلب
مشارکت سازمانها وتشکلهای غیر دولتی در زمینه شناخت مشکلات و مسائل فرهنگی،
هنری، ورزشی، آموزشی و حفاظت از آثار وابنیه تاریخی و فرهنگی را بررسی و در صورت
لزوم با هماهنگی دستگاههای ذی ربط اداره این مراکز را درچارچوب سیاستهای دولت
بر عهده این سازمانها قرار دهند.
ماده 6ـ مساعدت و مشارکت در زیباسازی و ایمنی فضاهای فرهنگی، بافتها و آثار
تاریخی و دفاع مقدس،بقاع متبرکه، آرامگاه مشاهیر، مساجد، حسینیهها، تکایا،
بازارها و گورستانها با رعایت تناسب با ویژگیهایبافتهای تاریخی و اولویت در
ارایه خدمات شهری (از قبیل محوطه سازی، کف سازی، روشنایی مناسب، مجعآوری و دفع
آبهای سطحی، تأمین آب آشامیدنی، برق، تلفن، گاز و ایمن سازی در برابر سوانح طبیعی
و آتش سوزی ونصب تابلوهای راهنمایی) با بهرهگیری از تکنیکهای فنی با همکاری
دستگاههای ذی ربط به عهده شوراهایاسلامی شهر و روستا است.
اجرای تصمیمات شورا در موارد فوق به عهده شهرداریها و دهیاریها میباشد.
ماده 7ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا بر اساس امکانات خود میتوانند حمایت و
مساعدت مالی بهسازمانهای غیر دولتی و اشخاص در جهت معرفی میراث فرهنگی و ایجاد
موزه، مساجد، نمایشگاه، آموزشگاه،ورزشگاه و کارگاههای هنرهای سنتی، جشنوارهها،
کتابخانه و مجتمعهای فرهنگی ـ هنری را در چارچوب ضوابطدستگاههای اجرایی عهده
دار شوند.
همچنین شورا میتواند از مالکین و متصرفین قانونی آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی
حمایت مالی به عملآورد.
ماده 8ـ حمایت و مساعدت از هنرمندان هنرهای سنتی در رشتههای موسیقی، هنرهای
نمایشی و تجسمیبهویژه هنرمندان برگزیدهای که نسبت به تولید آثار اصیل اقدام
میکنند یا در رشتههای هنری رو به اضمحلال فعالیتدارند همچنین حمایت و مساعدت از
قهرمانان ملی، پیشکسوتان ورزشی و متخصصین ورزشی از وظایفشوراهای اسلامی شهر و
روستا است.
ماده 9ـ حمایت از تشکیل و توسعه فعالیت انجمنهای میراث فرهنگی، انجمنهای ورزشی،
هنری، فرهنگی، آموزشی دوستداران میراث فرهنگی و تشکلهای صنفی حرف و مشاغل مرتبط،
از وظایف شوراهای اسلامی شهرو روستا است.
ماده 10ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا میتوانند در جهت حمایت و مساعدت مالی و
اجرایی ازپژوهشگران، فرهیختگان علمیو فرهنگی و مؤسسین پایگاهها و مؤسسات پژوهشی
در زمینه میراث فرهنگی،ورزشی و هنر اقدام کنند.
ماده 11ـ شوراهای اسلامی شهر و روستا میتوانند از صاحبان مشاغل سنتی و بومیکه
بیانگر هویت و ممیزاتتاریخی و فرهنگی شهر یا روستا است حمایت و مساعدت مالی و
اجرایی نمایند.
ماده 12ـ همکاری با سازمانهای مربوط برای اتخاذ تدابیر لازم به منظور جلوگیری از
تخریب، سرقت،حفاری غیر مجاز و سایر جرایم علیه میراث فرهنگی و ایجاد هماهنگی بین
دستگاههای اجرایی، انتظامیو قضاییبه منظور مبارزه با وقوع جرایم فوق الذکر از
وظایف شوراهای اسلامی شهر و روستا است.
ماده 13ـ شوراها موظفند در زمینه تنظیم و تغییر طرحهای هادی، تفصیلی و جامع
مربوط به بافتقدیمیشهرها و روستاها با سازمانهای ذی ربط هماهنگی لازم را به عمل
آورند.
ماده 14ـ سازمان میراث فرهنگی کشور حدود عرصه و حریم و ضوابط حفاظتی و کاربردی
بناها، مجموعهها وبافتهای تاریخی شهر یا روستا را به شوراهای شهر یا روستا
اعلام و حسب مورد خدمات کارشناسی و فنی لازم رادر کلیه زمینههای مرتبط با میراث
فرهنگی اعم از حفاظت، پژوهش و معرفی میراث فرهنگی ارایه خواهد نمود.
تبصره ـ سازمان میراث فرهنگی کشور، جهت آشنایی اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا
با قوانین وضوابط میراث فرهنگی کشور، اقدامات آموزشی لازم را به عمل آورد.
ماده 15ـ کلیه سازمانها و دستگاههای اجرایی ملی و محلی مکلفند در اجرای ماده
(156) قانون برنامه سومتوسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در
دریافت پیشنهادها و برنامههای شوراهایاسلامی شهر و روستا، با شوراهای یاد شده
همکاری نمایند.
ماده 16ـ نظارت بر حسن اجرای این آییننامه در سطح روستا، بخش، شهر و شهرستان به
عهده شورایاسلامی فرادست میباشد.
محمدرضا عارف - معاون اول رییسجمهور