نقل از شماره 16908-21/12/1381 روزنامه رسمی
نقل از شماره 16908-21/12/1381
روزنامه رسمی
شماره هـ/80/371 21/11/1381
تاریخ: 22/10/1381 شماره دادنامه: 375 کلاسه پرونده:80/371
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: آقای محمد علی رحمانی خلیلی.
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 4 آئیننامه اجرائی شرایط احراز تصدی سمت شهردار
موضوع تصویبنامه شماره 39956/ت 18369 هـ مورخ 18/6/1377 هیأت وزیران.
مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، یکی از موارد خاتمه خدمت شهردار
طبق بند (د) تبصره 4 ماده 71 قانون شوراهای اسلامی عبارت از«فقدان هریک از شرایط
احراز سمت شهردار به تشخیص شورای شهر» در آئیننامه اجرائی فوقالاشاره در موضوع
شکایت، ضوابط احراز شرایط احصاء گردیده است. در ماده 4 آئیننامه اشاره دارد،
شورای اسلامی به محض اطلاع فقدان یکی از شرایط مندرج در آئیننامه در شهردار
منتخب... پس از رسیدگی به صحت و سقم مطلب مراتب را به مرجع صدور حکم انتصاب که
وزارت کشور میباشد اعلام و مرجع صدور حکم پس از بررسی موضوع در صورت صحت فقدان
شرایط حکم انتصاب را ملغی مینماید. همانطوری که از نص صریح قانون در بند (د)
تبصره 4ماده 71 مستفاد میگردد، قانون فقدان شرایط احراز شهردار را مقید و محصور
به تشخیص شورای شهر نموده. بنابراین آئیننامه اجرائی نمیتواند فراتر و مازاد بر
اختیارات مصرحه در قانون برای اشخاص دیگر اختیاراتی تفویض و واگذار نماید. به
تعبیر دیگر واضعین آئیننامه از حدود اختیارات خود تجاوز نموده و فراتر از قانون
تنظیم و تصویب شده است. علیهذا مستندا به اصل 170و173 قانون اساسی و قسمت اخیر
ماده 25 قانون دیوان عدالت
اداری ابطال ماده 4 آئیننامه اجرائی هیأت وزیران مصوب 11/6/1377 مورد استدعا است.
معاون دفتر امور حقوقی دولت در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 17313 مورخ 29/5
/1381 اعلام داشتهاند، احکام قانونی در مورد چگونگی نصب شهرداران تبصره 3ماده 71
قانون تشکیلات و وظایف شوراهای کشور و انتخاب شهردارن مصوب 1375 مقرر داشته است:
نصب شهرداران در شهرها با جمعیت بیشتر از دویست هزار نفر و مراکز استان بنا به
پیشنهاد شورای شهر و حکم وزیر کشور و در سایر شهرها به پیشنهاد شورای شهر و حکم
استاندار صورت میگیرد. در مورد شرایط تصدی سمت شهردار ماده (72) قانون مذکور مقرر
نموده است: شرایط احرز تصدی سمت شهردار طبق آئیننامهای خواهد بود که بنا به
پیشنهاد وزارت کشور به تصویب هیأت دولت خواهد رسید. ماده 4 آئیننامه دولت: شورای
اسلامی شهر به محض آن که فقدان یکی از شرایط مندرج در بندها و تبصرههای ذیل ماده
(1) و مواد 2و3 این آئیننامه در شهردار منتخب خود مطلع شود، باید در اولین جلسه
عادی یا فوقالعاده که با حضور شهردار تشکیل میشود به موضوع رسیدگی و تشخیص خود
را اعم از صحت یا سقم مطلب به مرجع صدور حکم انتصاب اعلام نماید، مرجع صدور حکم
انتصاب پس
از بررسی موضوع در صورت صحت فقدان هریکی از شرایط حکم انتصاب را ملغی مینماید.
همانگونه که ملاحظه مینمایند الف: برای نصب شهرداران، شورای شهر پیشنهاد مینماید
و حکم برعهده وزیر کشور یا استاندار حسب مورد است.
لذا حکم وزیر کشور یا استاندار برای انتصاب مدخلیت دارد. ب: قانونگذار داشتن شرایط
را برای تصدی سمت شهردار لازم دانسته لذا در صورتی که فرد واجد شرایط نباشد تصدی
این سمت مجوز قانونی ندارد والا تصویب ماده 72 امر لغوی بود که در شأن مقنن نیست.
بنابراین هر زمان کشف از عدم وجود شرایط شد تداوم تصدی سمت موجه و قانونی نیست. ج:
باتوجه به مراتب فوق ماده (4) آئیننامه جنبه اعلامی دارد به عبارت دیگر بعد از
کشف فقدان شرایط با رعایت همان سیر انتخاب شهردار، نسبت به لغو حکم اقدام میشود.
د: مستند قانونی دیگر بند (د) تبصره 4 ماده 71 قانون است که مقرر داشته است: دوره
خدت شهردار در موارد زیر خاتمه میپذیرد. الف- استعفای کتبی با تصویب شورا. د-
فقدان هریک از شرایط احراز سمت شهردار به تشخیص شورای شهر بنابراین ماده (4)
آئیننامه در چارچوب قانون و برای تحقق مواد 71و72 آن تنظیم شده و ناظر به اجرای
بند (د) تبصره 4 ماده 71 قانون نیز میباشد. با توجه بمراتب فوق رد شکایت مطروحه
را خواستار است. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست
حجتالاسلاموالمسلمین دری نجف آبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی رؤسا و مستشاران
شعب تجدید نظر تشکیل و
پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت به صدور رأی
مینماید.
رأی هیأت عمومی
به صراحت حکم مقرر در بند (د) تبصره 4ماده 71 قانون تشکیلات و وظایف شوراهای کشور
و انتخاب شهرداران مصوب 1375 دوره خدمت شهردار در صورت فقدان هریک از شرایط احراز
سمت شهردار منحصراً به تشخیص شورای شهر خاتمه میپذیرد. نظر باینکه وظیفه قانونی
وزیر کشور یا استاندار در صدور حکم انتصاب شهرداری براساس پیشنهاد شورای شهر موضوع
تبصره 3 ماده فوقالاشعار ملازمهای با احراز صحت یا سقم تشخیص شورای شهر در زمینه
پایان دوره خدمت شهردار توسط وزیر کشور یا استاندار ندارد. عبارت«مرجع صدور حکم
انتصاب پس از بررسی موضوع در صورت صحت فقدان هریک از شرایط، حکم انتصاب را ملغی
مینماید» مغایر اختیار قانونی مطلق شورای شهر در تشخیص فقدان شرایط احراز سمت و
خاتمه دوره خدمت شهردار است. لذا به استناد قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت
اداری عبارت مذکور از ماده 4 آئیننامه اجرائی شرایط احراز تصدی سمت شهردار موضوع
تصویبنامه شماره 39956/ت18369 هـ مورخ 18/6/1377 هیأت وزیران حذف و ابطال میشود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری- دری نجف آبادی
روزنامه رسمی
شماره هـ/80/371 21/11/1381
تاریخ: 22/10/1381 شماره دادنامه: 375 کلاسه پرونده:80/371
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: آقای محمد علی رحمانی خلیلی.
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 4 آئیننامه اجرائی شرایط احراز تصدی سمت شهردار
موضوع تصویبنامه شماره 39956/ت 18369 هـ مورخ 18/6/1377 هیأت وزیران.
مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، یکی از موارد خاتمه خدمت شهردار
طبق بند (د) تبصره 4 ماده 71 قانون شوراهای اسلامی عبارت از«فقدان هریک از شرایط
احراز سمت شهردار به تشخیص شورای شهر» در آئیننامه اجرائی فوقالاشاره در موضوع
شکایت، ضوابط احراز شرایط احصاء گردیده است. در ماده 4 آئیننامه اشاره دارد،
شورای اسلامی به محض اطلاع فقدان یکی از شرایط مندرج در آئیننامه در شهردار
منتخب... پس از رسیدگی به صحت و سقم مطلب مراتب را به مرجع صدور حکم انتصاب که
وزارت کشور میباشد اعلام و مرجع صدور حکم پس از بررسی موضوع در صورت صحت فقدان
شرایط حکم انتصاب را ملغی مینماید. همانطوری که از نص صریح قانون در بند (د)
تبصره 4ماده 71 مستفاد میگردد، قانون فقدان شرایط احراز شهردار را مقید و محصور
به تشخیص شورای شهر نموده. بنابراین آئیننامه اجرائی نمیتواند فراتر و مازاد بر
اختیارات مصرحه در قانون برای اشخاص دیگر اختیاراتی تفویض و واگذار نماید. به
تعبیر دیگر واضعین آئیننامه از حدود اختیارات خود تجاوز نموده و فراتر از قانون
تنظیم و تصویب شده است. علیهذا مستندا به اصل 170و173 قانون اساسی و قسمت اخیر
ماده 25 قانون دیوان عدالت
اداری ابطال ماده 4 آئیننامه اجرائی هیأت وزیران مصوب 11/6/1377 مورد استدعا است.
معاون دفتر امور حقوقی دولت در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 17313 مورخ 29/5
/1381 اعلام داشتهاند، احکام قانونی در مورد چگونگی نصب شهرداران تبصره 3ماده 71
قانون تشکیلات و وظایف شوراهای کشور و انتخاب شهردارن مصوب 1375 مقرر داشته است:
نصب شهرداران در شهرها با جمعیت بیشتر از دویست هزار نفر و مراکز استان بنا به
پیشنهاد شورای شهر و حکم وزیر کشور و در سایر شهرها به پیشنهاد شورای شهر و حکم
استاندار صورت میگیرد. در مورد شرایط تصدی سمت شهردار ماده (72) قانون مذکور مقرر
نموده است: شرایط احرز تصدی سمت شهردار طبق آئیننامهای خواهد بود که بنا به
پیشنهاد وزارت کشور به تصویب هیأت دولت خواهد رسید. ماده 4 آئیننامه دولت: شورای
اسلامی شهر به محض آن که فقدان یکی از شرایط مندرج در بندها و تبصرههای ذیل ماده
(1) و مواد 2و3 این آئیننامه در شهردار منتخب خود مطلع شود، باید در اولین جلسه
عادی یا فوقالعاده که با حضور شهردار تشکیل میشود به موضوع رسیدگی و تشخیص خود
را اعم از صحت یا سقم مطلب به مرجع صدور حکم انتصاب اعلام نماید، مرجع صدور حکم
انتصاب پس
از بررسی موضوع در صورت صحت فقدان هریکی از شرایط حکم انتصاب را ملغی مینماید.
همانگونه که ملاحظه مینمایند الف: برای نصب شهرداران، شورای شهر پیشنهاد مینماید
و حکم برعهده وزیر کشور یا استاندار حسب مورد است.
لذا حکم وزیر کشور یا استاندار برای انتصاب مدخلیت دارد. ب: قانونگذار داشتن شرایط
را برای تصدی سمت شهردار لازم دانسته لذا در صورتی که فرد واجد شرایط نباشد تصدی
این سمت مجوز قانونی ندارد والا تصویب ماده 72 امر لغوی بود که در شأن مقنن نیست.
بنابراین هر زمان کشف از عدم وجود شرایط شد تداوم تصدی سمت موجه و قانونی نیست. ج:
باتوجه به مراتب فوق ماده (4) آئیننامه جنبه اعلامی دارد به عبارت دیگر بعد از
کشف فقدان شرایط با رعایت همان سیر انتخاب شهردار، نسبت به لغو حکم اقدام میشود.
د: مستند قانونی دیگر بند (د) تبصره 4 ماده 71 قانون است که مقرر داشته است: دوره
خدت شهردار در موارد زیر خاتمه میپذیرد. الف- استعفای کتبی با تصویب شورا. د-
فقدان هریک از شرایط احراز سمت شهردار به تشخیص شورای شهر بنابراین ماده (4)
آئیننامه در چارچوب قانون و برای تحقق مواد 71و72 آن تنظیم شده و ناظر به اجرای
بند (د) تبصره 4 ماده 71 قانون نیز میباشد. با توجه بمراتب فوق رد شکایت مطروحه
را خواستار است. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست
حجتالاسلاموالمسلمین دری نجف آبادی و با حضور رؤسای شعب بدوی رؤسا و مستشاران
شعب تجدید نظر تشکیل و
پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت به صدور رأی
مینماید.
رأی هیأت عمومی
به صراحت حکم مقرر در بند (د) تبصره 4ماده 71 قانون تشکیلات و وظایف شوراهای کشور
و انتخاب شهرداران مصوب 1375 دوره خدمت شهردار در صورت فقدان هریک از شرایط احراز
سمت شهردار منحصراً به تشخیص شورای شهر خاتمه میپذیرد. نظر باینکه وظیفه قانونی
وزیر کشور یا استاندار در صدور حکم انتصاب شهرداری براساس پیشنهاد شورای شهر موضوع
تبصره 3 ماده فوقالاشعار ملازمهای با احراز صحت یا سقم تشخیص شورای شهر در زمینه
پایان دوره خدمت شهردار توسط وزیر کشور یا استاندار ندارد. عبارت«مرجع صدور حکم
انتصاب پس از بررسی موضوع در صورت صحت فقدان هریک از شرایط، حکم انتصاب را ملغی
مینماید» مغایر اختیار قانونی مطلق شورای شهر در تشخیص فقدان شرایط احراز سمت و
خاتمه دوره خدمت شهردار است. لذا به استناد قسمت دوم ماده 25 قانون دیوان عدالت
اداری عبارت مذکور از ماده 4 آئیننامه اجرائی شرایط احراز تصدی سمت شهردار موضوع
تصویبنامه شماره 39956/ت18369 هـ مورخ 18/6/1377 هیأت وزیران حذف و ابطال میشود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری- دری نجف آبادی